Ujawnienie ryzyka kredytowego w rachunkowości

IFRS 9 wskazuje, że niskie ryzyko kredytowe związane jest z niskim prawdopodobieństwem bankructwa drugiej strony kontraktu, które zostaje określone na podstawie PD (probability of default). Kontrahent zatem posiada znaczący potencjał finansowy do wypełnienia swych zobowiązań (dotyczy to szczególnie przepływów pieniężnych) w niedalekiej przyszłości bez względu na ryzyko powstające w jego otoczeniu biznesowym (np. ryzyko makroekonomiczne). IFRS 9 wskazuje, że poziom inwestycyjny ratingu finansowego określa niskie ryzyko kredytowe. Również na wartości PD określonej w wyniku ratingu bazuje przesłanka znacznego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego rozpoznania instrumentu w systemie rachunkowości. Obniżenie się ratingu do poziomu spekulacyjnego jest taką oznaką. Należy jednak wskazać, że przedsiębiorstwo samo może określić czynniki oznaczające znaczący wzrost ryzyka kredytowego, do których należy zaliczyć m. in.:

· znaczące trudności finansowe strony kontraktu;
· niewywiązanie się z kontraktu: przekroczenie terminów, lub wręcz upadłość;
· negatywny wpływ kredyto- lub pożyczkodawców na możliwość przedłużenia przez stronę kontraktu niezbędnych pozwoleń;
· wzrost prawdopodobieństwa upadłości strony kontraktu;
· ograniczenie funkcjonowania płynnego rynku finansowego dla handlowanych instrumentów finansowych z powodu problemów finansowych jego uczstników;
· zawarcie kontraktu po cenie instrumentów finansowych znacznie odbiegającej od rynku (dyskonto), co znajduje wyraz w znaczącej stracie jednej ze stron kontraktu;
· przeterminowanie płatności o ponad 30 dni.

Jeżeli niektórych z czynników nie można przypisać do pojedynczego instrumentu, należy ryzyko kredytowe rozpatrywać dla grupy instrumentów finansowych, tworzących pewien portfel kontraktów. Przedsiębiorstwa będą musiały same określić zasady zaliczenia instrumentów finansowych do grupy, dla której oczekiwana strata na ryzyku kredytowym będzie oceniana dla całego okresu kontraktu. Można wskazać pewne zasady, pomocne przy grupowaniu instrumentów, na które wskazuje IFRS 9:

· ten sam typ instrumentu finansowego;
· ten sam rating kredytowy i czynniki go zmieniające;
· ta sama data zajęcia pozycji, powstania instrumentu;
· ten sam czas do wygaśnięcia instrumentu;
· ta sama branża;
· ta sama lokalizacja strony kontraktu, czy podmiotów, których dotyczy zobowiązanie określone w instrumencie;

Grupowanie instrumentów finansowych może się zmieniać w czasie, w zależności od pojawiających się informacji.