Ryzykowne łańcuchy dostaw - automotive

Studenci ATH informują:

Skoda wstrzymuje produkcję do końca roku. Kolejki po nowe auta będą dłuższe. Linie produkcyjne Skody zostaną wstrzymane 18.10.2021 r., natomiast wyprodukowane nowe modele „zjadą” dopiero w przyszłym roku. Przyczyną jest brak od wielu miesięcy mikroprocesorów. Przedstawiciele firmy chcą się teraz skupiać na znalezieniu nowego dostawcy chipów, jak i utrzymać zatrudnienie pracowników. Przestój bowiem dotknie 180 tysięcy pracowników, już dziś otrzymują oni o 15% niższe wynagrodzenie, niż przed ograniczeniem produkcji. Carsmile oszacowało, że na nowy samochód trzeba czekać około pół roku, natomiast w przypadku niektórych modeli, ich nowszych i mocniejszych wersji nawet od 8 do 12 miesięcy.

Podatek cukrowy w liczbach

 

 

Nowy rok rozpoczął się z nowym podatkiem cukrowym, który spowodował duży wzrost cen napojów z dodatkiem cukru. Podrożały między innymi napoje gazowane, wody smakowe, herbaty mrożone. Wzrost cen oczywiście spowodował spadek zainteresowania konsumentów tymi kategoriami produktów. Ceny napojów gazowany wzrosły aż o 26% a jednocześnie zmniejszyła się ilość zakupionych produktów o 23%. Producenci, którzy musieli odprowadzić dodatkowy podatek do skarbu Państwa przerzucili opłatę na konsumentów.

Producenci napojów wprowadzili do składu sok owocowy minimum 20% zawartości co powoduje eliminację części stałej podatku czyli 50 groszy za litr. Inni prowadząc psychologiczną obniżkę cen postanowili zmniejszyć opakowania. Obecnie napój Coca Cola występuje nawet w 1,5l opakowaniu przez co cena wydaje się niższa przy zmniejszonej ilości napoju o 25% zachowując zbliżoną cenę  sprzed podwyżki.

Podatek cukrowy w styczniu 2021r. spowodował przypływ do  budżetu Państwa blisko 76 mln zł

a dokładnie 75 964 310,12 zł. Są to dane wstępne pozyskane z informacji Ministerstwa Finansów.

Dokładne dane poznamy, gdy wszystkie firmy się rozliczą.

96,5% wpływów z podatku ma trafić do Narodowego Funduszu Zdrowia. Środki mają zostać przeznaczone na działania mające na celu zwalczanie otyłości.

 

Źródła:
https://ksiegowosc-budzetowa.infor.pl/podatki/pozostale-podatki/5173371,Podatek-cukrowy-od-2021-r-Czym-jest-kto-placi-i-ile-wynosi.html

https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-podatek-cukrowy-co-to-oznacza-dla-przedsiebiorcow

https://businessinsider.com.pl/firmy/podatki/podatek-cukrowy-producenci-przerzucili-na-konsumentow/1clbevx

 

Ryzyko pandemiczne - Rolls-Royce

Producent silników lotniczych Rolls-Royce poniósł w 2020 roku 4 mld funtów straty z powodu wstrzymania podróży lotniczych podczas pandemii.

Automotive@Risk

Studenci ATH informują:

Pandemia spowodowała drastyczny spadek popytu na nowe samochody w 2020 r. wiele wskazuje na to, że w 2021 r. globalny popyt na te auta nie wróci do stanów sprzed pandemii. Jak podaje LMC Automotive, globalny popyt zmniejszył się o 14% a na rynku europejskim aż o 20%. Polska na tle Europy wypadła najlepiej odnotowując 9% wzrost w drugiej połowie roku w porównaniu z tym samym okresem 2019r. powodem utrzymania się produkcji jest znacząco niższy poziom wynagrodzenia niż w krajach Europy Zachodniej oraz słaby złoty, który sprzyja sprzedaży eksportowej. W sektorze motoryzacyjnym pojawiają się silne presje na marże cenowe ze strony odbiorców, co wg ekonomistów Santander Bank Polska, wykazuje aż 72% ankietowanych producentów. Odczuwają oni również presje wymuszone regulacjami dotyczącymi norm emisji spalin. Pandemia przyspieszyła rozwój modeli samochodów z napędem alternatywnym. Popyt na te modele wzrósł o 76% w 2020r. w Unii Europejskiej. W związku z tym koszty rozwoju tych technologii znajdują swoje odzwierciedlenie w wysokich cenach aut spalinowych. Dostępność niektórych komponentów oraz ograniczone pozyskiwanie surowców niosą zagrożenia dla odbudowy popytu w 2021r. Braki komponentów mogą znacząco opóźnić produkcję lub przerwać jej ciągłość, która odbywa się w trybie just-in-time, tym samym znacząco zmniejszając zamówienia. Wraz z Brexitem pojawiło się dla Polski kolejne ryzyko, wartość eksportu na rynek brytyjski w 2019 r. wynosiła 745 mln euro. Zmienione procedury celne wywołują duże problemy logistyczne. W 2019 r. Polska była czwartym największym importerem części motoryzacyjnych do Wielkiej Brytanii. W związku z pandemią oraz niepewnością związaną z Brexitem w 2020r. w okresie styczeń-październik eksport części spadł o 34%.

Rekordowa kara dla biedronki

 

 

Nieuczciwe praktyki stosowane przez Jeronimo Martins Polska (Biedronka) spowodowały, że została nałożona na nich kara w wysokości 723 mln zł za nieuczciwe rabaty, które otrzymywali od dostawców. Kara została nałożona przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) i jest to rekordowa sankcja jaką nałożył UOKIK - kwota kary może wynieść do 3% rocznego obrotu przedsiębiorcy.

Według informacji właściciel Biedronki narzucał niektóre rabaty, głównie dostawcom warzyw i owoców na koniec okresu rozliczeniowego po zrealizowaniu dostaw. Dostawcy przez to przy podpisywaniu umowy nie wiedzieli ile zarobią, ponieważ w każdej chwili sklep mógł przyznać sobie dodatkowy rabat.

Biedronka w podstępny sposób wykorzystała swoją potęgę, ponieważ była przekonana, że posiada rynkową  większość. Dostawcy w obawie o utratę współpracy godzili się na takie warunki. Dzięki takiej polityce biedronka w latach 2018, 2019, 2020 w kontraktach z branżą spożywczą zarobiła na zakwestionowanych praktykach ponad 600 mln zł.

Jest to absolutnie niedopuszczalne wykorzystywanie swojej siły rynkowej!

Bardzo wysoka kara bo aż 723 mln zł musiała być adekwatna do stopnia naruszenia prawa - dzięki tym praktyką pozbawili oni swoich kontrahentów kilkuset milionów złotych. Dzięki decyzji UOKiK dotknięci dostawcy będą mogli z większą swobodą ubiegać się o odszkodowania w postępowaniu cywilnym oraz zakazano sieci handlowej stosowania tych niedozwolonych praktyk.

Właściciel biedronki wyraził sprzeciw wobec decyzji UOKiK oceniając ją jako niesprawiedliwą i niesłuszną. Zostanie złożone odwołanie od decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Źródła:
https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/biedronka-jeronimo-martins-kara-rekordowa-uokik

https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/uokik-723-mln-zl-kary-dla-biedronki-za-wykorzystywanie-przewagi-kontraktowej/xqxwpgf

https://www.money.pl/gospodarka/gigantyczna-kara-dla-biedronki-dostawcy-mieli-dosc-mowili-ze-dodatkowe-oplaty-byly-na-nich-wymuszane-6586843617515649v.html

 

Sztuczne słońce

 

Sztuczne słońce

Początkiem grudnia chiny uruchomiły własny reaktor nuklearny. Naukowcy w dalszym ciągu próbują zapanować nad fuzją termojądrową zachodzącą na słońcu, gdyż obecnie nie ma wystarczającej ilości energii aby doprowadzić do fuzji natomiast są olbrzymie koszty przekraczające zyski. Naukowcy szacują, że osiągnięcie fuzji jest kwestią czasu i będzie to możliwe przypuszczalnie w latach czterdziestych. Reaktor został zbudowany w Chengdu w Chinach i został nazwany HL-2M. Wykorzystuje on potężne pole magnetyczne, aby móc wytworzyć wewnątrz słup gorącej plazmy. Takie zjawisko pozwala na wytworzeniu dużo więcej energii niż w przypadku elektrowni jądrowej. Reaktor odtwarza reakcje zachodzące w jądrze ziemi. Temperatura jaką możemy uzyskać wynosi 150 mln stopni Celsjusza.

Reaktor jest częścią projektu, w którym uczestniczy 35 krajów pod nazwą Międzynarodowy Eksperyment Reaktora Termojądrowego (ITER) z siedzibą w Francji. Budżet tego przedsięwzięcia to 20 mld Euro. Planowana data zakończenia projektu szacowana jest na koniec 2025r.

Przeprowadzone próby kontrolowanej syntezy okazały się zbyt kosztowne. Dzięki wykorzystywanej mocy w wyniku fuzji termojądrowej, można uzyskać praktycznie nieograniczoną ilość czystej energii. Budowa reaktora została zakończona w 2019r. a badania nad fuzją rozpoczęły się w 2006r.

Fuzja jądrowa polega na łączeniu jąder lżejszego atomu z jądrem jednego cięższego. Taki proces powoduje wydzielanie się ogromnych ilości energii bez uwalniania się jakichkolwiek gazów cieplarnianych. Na obecną chwilę technologia jest zbyt droga gdyż pochłania więcej energii niż wytwarza

 

Skala Kardaszowa czyli skala zaawansowania technologicznego cywilizacji wskazująca na ilość wykorzystywanej energii. Nasza cywilizacja w dalszym ciągu wskazuje typ 0 natomiast cały czas dążymy do typu 1. Osiągnięcie typu pierwszego będzie jednoznaczne z przynajmniej częściową kontrolą zasobów energii takich jak powstrzymywanie huraganów czy też trzęsień ziemi.
Skala przewiduje również kontrolowanie i wykorzystywanie reakcji termojądrowych nad czym pracujemy od ponad 100 lat i nie wykorzystujemy potencjału jeszcze w stu procentach. Zapoczątkowały ten etap elektrownie atomowe a obecnie przypuszczalnie będą wykorzystywane reaktory fuzji jądrowej.

Źródła:

https://www.o2.pl/informacje/chiny-zbudowaly-sztuczne-slonce-jest-10-razy-mocniejsze-od-prawdziwego-6583076360522368a

https://businessinsider.com.pl/technologie/chinczycy-odpalili-sztuczne-slonce-tokamak-osiaga-temperature-wieksza-niz-prawdziwe/mksmp1v

https://next.gazeta.pl/next/7,172690,26598102,chiny-uruchomily-reaktor-fuzji-jadrowej-sztuczne-slonce-goretsze.html

 

 

 

Ekonomicznie

Studenci ATH informują:

• Główny Urząd Statystyczny poinformował o wyższej wartości produkcji mdm w stosunku do listopada 2019 o 5,4%. Jak podaje GUS, produkcja dóbr zaopatrzeniowych zwiększyła się o 9,4%, dobra konsumpcyjne trwałe o 7,7%, dobra inwestycyjne o 7,3%, dobra nietrwałe o 1,7%, przetwórstwo przemysłowe zwiększyło obrót o 7,2%. Zmniejszeniu o 8% uległa produkcja związana z energią, przemysł górniczy i wydobywczy gdzie odnotowano spadek o 3,4% oraz przemysł energetyczny i ciepłowniczy, gdzie odnotowano spadek o mocne 10,5%. Pomimo ciężkiego roku, odnotowano wzrost produkcji aż w 24 z 34 działów przemysłu. Na pierwszym miejscu wzrostu produkcji widnieje produkcja urządzeń elektrycznych - wzrost o 24,5%, elektronika i komputery – wzrost o 15,5%, przemysł pojazdów samochodowych wzrost o 14,5%. 
• Podatki od nieruchomości są źródłem dochodu budżetu państwa. To samorządy określają ich odpowiednie stawki, jednak nie mogą być one wyższe, niż określi to Ministerstwo Finansów. W styczniu 2021 czeka nas podwyżka o 3, 9%. W Polsce podatek od nieruchomości płacimy od każdego metra kwadratowego. Najbardziej podwyżkę odczują przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w budynku – podwyżka górnej granicy stawki za m2 to + 94 grosze i będzie wynosić 24, 84 zł. Przykładowe maksymalne stawki to: Podatek od budynków mieszkalnych to + 4 gr. i będzie wynosić 0, 85 zł/m2; Podatek dla budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych to + 19 gr. i będzie wynosić 5, 06 zł/2; Podatek od nieruchomości niezabudowanych, gdzie MPZP przewiduje zabudowę mieszkaniową, usługową bądź mieszaną to + 13 gr i będzie wynosić 3, 28zł/ m2. Podatki w Polsce są obowiązkowe. Podwyżki najbardziej odczują osoby, czy podmioty, które posiadają wiele nieruchomości.
• Unia Europejska zamierza znacznie zwiększyć swoją role jako emitenta, na rynku długu państwowego, w cel u sfinansowania przyszłych programów odbudowy gospodarczej (SURE oraz New Generation UE). Łączny koszt ma wynieść około 850 mld euro. Oba programy mają być objęte gwarancją i być denominowane w euro. Patrząc na ilość emisji, jaką UE musi przeprowadzić, pewne jest, że będzie ona musiała konkurować z innymi emitentami państwowymi i ponadnarodowymi, posiadającymi rating AAA, o względy inwestorów. Jednak dzięki przejrzystej i przewidywalnej emisji, Unia Europejska będzie w stanie stworzyć mocne rynki kapitałowe oraz ustawić euro, jako znaczącą walutę rezerwową w międzynarodowym systemie finansowym. Znaczna część pieniędzy pozyskana na projekt New Generation UE, będzie przeznaczona na wdrażanie Europejskiego Zielonego Ładu. Według zapowiedzi, aż 30% finansowana będzie z emisji zielonych obligacji. Jest to dość nowy rodzaj obligacji, jednak już teraz inwestorzy przychylnie patrzą na takie możliwości. Ryzyko, związane z zielonymi aktywami, to tzn. greenwashing, czyli przedstawienie projektów, związanych z pozyskanymi pieniędzmi z emisji, które pokazują nieprawdę, np. projekt technologiczny przedstawiony jako ekologiczny, dlatego jest tutaj potrzebny nadzór, aby zniwelować możliwość szerzenia takich zachowań.
• Według raportu Expandera i Rentier.io to Gdańsk, Kraków i Warszawa są miastami, w których przeciętny koszt najmu spadł najmocniej w porównaniu do analogicznego okresu przed rokiem. Pandemia COVID-19 "mocno dotknęła część właścicieli mieszkań na wynajem". Wynika to z tego, że nie ma już takiego popytu na “wynajmowanie mieszkania” ciężko więc jest znaleźć lokatorów, a jeśli ktoś się zdecyduje to często wymaga to obniżenia stawki. Z artykułu wynika że wzrost cen mieszkań oraz spadek stawek za najem wywołany przez pandemią COVID-19 sprawił, że w tym momencie taka inwestycja przynosi już zdecydowanie mniejsze zyski po prostu nie ma już tylu zainteresowanych osób. Narodowy Bank Polski szacował, iż w drugim kwartale w Warszawie zysk z najmu wynosił 3,4 procent w przypadku zakupu mieszkania bez pomocy kredytu. W artykule czytamy "Z naszych wyliczeń wynika, że obecnie w 16 analizowanych przez nas miastach jest to średnio 3,86 procent netto, przy założeniu że mieszkanie jest wynajęte przez 11 miesięcy w roku". Analiza ta dotyczyła ogłoszeń mieszkań występujących na stronach internetowych w listopadzie. Według NBP od połowy 2010 roku do połowy 2020 roku stawki najmu w Warszawie wzrosły o 22 % (popyt stale wzrastał na wynajmowanie mieszkań) . W przypadku Gdańska, Gdyni, Łodzi, Krakowa, Poznania i Wrocławia średni wzrost kosztu najmu wyniósł natomiast aż 41 procent (Miasta studenckie -większe zapotrzebowanie na mieszkania do wynajmu). "Najgorzej było jednak w przypadku innych dużych miast. Gdy weźmiemy pod uwagę Białystok, Bydgoszcz, Katowice, Kielce, Lublin, Olsztyn, Opole, Rzeszów, Szczecin i Zieloną Górę, to okaże się, że koszt najmu wzrósł średnio aż o 55 procent". Dopiero pandemia COVID-19 sprawiła że stawki najmu przestały rosnąć. Z artykułu można wywnioskować, że z 8 na 16 badanych przez autorów artykułu miast koszty najmu są już wyraźnie niższe niż przed rokiem. Natomiast w Krakowie, Gdańsku i Warszawie stawki spadły już o około 4 procent niższe niż były 2 lata temu. Właściciele chcąc aby to ich mieszkanie zostało wynajęte zmuszeni są dać atrakcyjną ofertę ze względu na całą zaistniałą sytuację.

Pandemiczne finnewsy

Studenci ATH proponują:

• Wzrastająca liczba zachorowań na Covid 19 niekorzystnie wpłynie na koniunkturę w IV kw. 2020 roku. Banki się spodziewają, że w IV kw. PKB obniży się o ok. 4 proc. r/r, a w całym 2020 r. odnotują spadek PKB rzędu ok. 3 proc. Analitycy spodziewają się też spadku sprzedaży detalicznej w październiku spowodowanej zmniejszeniem mobilności obywateli i zaostrzaniem epidemicznych reżimów nawet do 1.5%. średniorocznie ceny wzrosną o ok. 3,4 proc. przy wysokiej inflacji bazowej i silnym wzroście cen usług. zagrożenia makroekonomiczne związane z obserwowanym wzrostem liczby zakażeń COVID-19 oznacza, że Rada Polityki Pieniężnej przez dłuższy czas pozostawi stopy procentowe bez zmian.
• W ujęciu 12-miesięcznym w II kw. 2020 deficyt sektora finansów publicznych wyniósł 5,5 proc. PKB, a w całym roku wyniesie 10,5 proc. PKB. Nakładanie kolejnych ograniczeń epidemiologicznych będzie generowało presję na wsparcie fiskalne dla najbardziej zagrożonych branż.
• Obecnie lira turecka jest uznawana za najgorszą walutę świata, nie boliwar wenezuelski czy też frank kongijski który jest wart 0,002 zł. W październiku turecka waluta powróciła do rekordowo niskiego poziomu i osiągnęła 8,49 liry za dolara. Inflacja w Turcji gwałtownie wzrosła. Ceny konsumpcyjne podskoczyły o 11,9 % rok do roku. Żywność podrożała średnio o 16,5 %, a bank centralny Turcji pod koniec października podniósł prognozę inflacji na koniec roku o ponad trzy punkty procentowe do 12,1 %. Trzęsienie ziemi na Morzu Egejskim w pobliżu Izmiru doprowadziło do załamania się tureckiej waluty, dolar osiągnął 8,34 lirów. Obecny spadek spowodowany jest też kryzysem gospodarczym wywołanym pandemią, konfliktem politycznym między Turcją a Stanami Zjednoczonymi, a także rosnącym bezrobociem. Zdaniem Bloomberga turecki bank centralny wydaje kilkanaście milionów dolarów dziennie z rezerw złoto-walutowych, aby utrzymać kurs liry.
• Kolejne państwa Europy decydują się na Lockdown związany z wzrastającą liczbą zakażeń na Covid-19. Takie państwa jak Wielka Brytania, Niemcy, czy Francja wprowadziły już ostre obostrzenia. Oznacza to, że ożywienie gospodarcze, które trwało od czerwca, niestety znowu drastycznie wyhamuje. Banki takie jak Goldman Sachs i Morgan Stanley znacząco obniżyły przewidywania dotyczące PKB. Obecnie spadek PKB szacowany jest pomiędzy 2%, a 3%. Poprawę zakłada się dopiero na luty. Natomiast powrót gospodarki strefy euro do rozmiarów sprzed pandemii szacuje się na połowę 2022.
• Absencje chorobowe z powodu COVID-19 dają się mocno we znaki branży budowlanej. Z informacji opublikowanych w „Dzienniku Gazeta Prawna”, wynika, że najtrudniejsza sytuacja jest przy budowie tuneli. W ciągu ostatnich dni roboty przy budowie tunelu (odcinek 2km) na Zakopiance – trasa ekspresowa S7-, zostały bardzo spowolnione, ze względu na obowiązkowe kwarantanny większości pracowników (na wykonanych 150 testów, 30 dało wynik pozytywny). Przy budowie tunelu trudno o zachowanie odpowiedniego dystansu, co sprzyja rozwojowi wirusa. Tunel ten miał być oddany do użytku końcem bieżącego roku, jednak problemy geologiczne opóźniły termin oddania o rok, który nie wiadomo, czy zostanie dotrzymany z powodu panującej pandemii. Podobnie sytuacja wygląda przy budowie warszawskiego metra, gdzie również pojawiło się ognisko zakażeń wśród specjalistów obsługujących tarcze drążące tunele, co wpłynęło również na ponad dwutygodniowy „poślizg” w realizacji inwestycji.
• Jak podaje Komisja Europejska, Polska będzie krajem o najwyższej inflacji w latach 2020 – 2022 w całej UE. Należy obawiać się znaczącego wzrostu cen na poziomie 3,6%, natomiast w 2021 roku dynamika inflacji powinna zmaleć do 2%, by w 2022 roku znowu wynieść 3,1%. Niestety nie będzie tak tylko w Polsce, w 2020 w całej Unii Europejskiej ceny wzrosną o 0,7%. Natomiast w latach 2021/22 inflacja powinna minimalnie przekroczyć poziom1%.
• Polacy potrzebują coraz większych sum, żeby czuć się bezpiecznie. W tym roku średnia kwota oszczędności, która zapewnia poczucie bezpieczeństwa, wynosi 17 tys. zł. Rok temu była o 4 tys. zł niższa, a w 2018 roku wynosiła raptem 8,4 tys. zł. Potrzeby finansowe Polaków zmieniają się w zależności od wieku. Największą kwotę "bezpiecznych oszczędności" wskazują osoby najstarsze – dla nich to ok. 24 tys. zł. Zdecydowanie mniej wskazują natomiast osoby najmłodsze, poniżej 25. roku życia. Dla nich taka bezpieczna kwota wynosi już 6 tys. zł.