Ryzyko strategiczne

Jak zauważa Aswath Damodaran w swojej książce „Ryzyko strategiczne”, ryzyko jest nieodłącznym elementem działalności każdej firmy, a dokładniej każdej podejmowanej przez nią decyzji, natomiast zabezpieczenie się przed nim nie jest jedynym aspektem zarządzania tym ryzykiem.

„Jednostki i firmy w obliczu ryzyka mogą zareagować na trzy sposoby[1]: Pierwszym jest zaprzeczenie: nie przyjmujemy do wiadomości, że ryzyko istnieje i mamy nadzieję, że samo minie. W naszym wyidealizowanym świecie istnieje logiczny związek pomiędzy działaniami a ich konsekwencjami i nie zdarzają się nieprzyjemne niespodzianki.Drugą reakcją jest strach: przyjmujemy przeciwną taktykę i pozwalamy, aby ryzyko determinowało wszystkie nasze zachowania. Szukając ochrony w ubezpieczeniach i instrumentach pochodnych, mamy nadzieję uniknąć najgorszego. Żadna z tych postaw nie pozwala nam na wyciągniecie korzyści z ryzyka. Istnieje jednak trzecia możliwość: akceptacja istnienia ryzyka, realistyczne spojrzenie na szanse i konsekwencje, jakie stwarza, oraz wypracowanie najlepszej strategii radzenia sobie z nim. Naszym zdaniem to najlepszy sposób, aby z ryzyka uczynić sprzymierzeńca, a nie wroga.”

Według Damodarana możemy wyszczególnić trzy główne trendy w zakresie ryzyka:

1. ryzyko w coraz większym stopniu pochodzi z rynków finansowych – przedsiębiorstwa korzystając coraz bardziej z instytucji finansowych w celu zwiększenia zadłużenia i kapitału, a także wykorzystując skomplikowane instrumenty pochodne aby zabezpieczyć się przed ryzykiem, automatycznie same narażają się na niebezpieczeństwa płynące właśnie z tego rynku. 
2. ryzyko jest globalne – globalizacja gospodarki ma wpływ na ryzyko, na które narażone są przedsiębiorstwa działające na światowym rynku. Kiedy w 2007 r. akcje na giełdzie w Szanghaju spadły o 9%, Dow Jones zareagował na to wydarzenie spadkiem o ok. 4,3%, dodatkowo prawie wszystkie rynki świata zanotowały spadki.
3. ryzyko obejmuje wszystkie branże – w przeszłości pewne branże były bardziej ryzykowne niż inne, teraz poniekąd przez globalizację, wszystko jest połączone i ma na siebie wpływ. Kiedy na początku 2007 r. rynek kredytów subprime stał na skraju załamania, analitycy firmy Yahoo! przewidywali spadek dochodów, ponieważ bardzo dużo ogłoszeń na ich stronach pochodziło od osób, które wynajmowały mieszkania na rynku subprime.

Przedsiębiorstwa operujące na rynkach międzynarodowych znajdują coraz rzadziej bezpieczne przystanie. Sytuacja ta wynika główne z trzech wyżej wymienionych trendów. Należy jednak dodać do nich jeszcze jeden aspekt, konsumentów. W dzisiejszych czasach dzięki dostępowi do Internetu konsumenci mają możliwość szybkiej weryfikacji danych, opinii oraz cen konkurentów i wybrania najlepszej dla siebie opcji, w związku z czym zyski przedsiębiorstw obniżają się, a ponoszone ryzyko zwiększa się.

[1] Aswath Damodaran, „Ryzyko strategiczne. Podstawy zarządzania ryzykiem”.