środa, 5 czerwca 2019

Budimex - studium przypadku


1.  Krótka historia firmy

Firma Budimex S.A. to jedna z największych firm budowlanych w Polsce, działa również na rynku niemieckim. Zajmuje się projektami infrastrukturalnymi. Spółka ma doświadczenie w sektorze drogowym, kolejowym, lotniskowym, budownictwa kubaturowego, energetycznego, przemysłowego i ekologicznego. Obecnie rozszerza działalność w sektorze obsługi nieruchomości i obiektów infrastruktury oraz gospodarki odpadami.[1]
Firma powstaje w 1968 roku i realizuje kontrakty w Polsce, krajach bloku wschodniego, Azji i Afryce. W 1992 roku następuje jej prywatyzacja, a dwa lata później przekształcenie w spółkę akcyjną, w 1995 roku wchodzi na giełdę. W 2000 roku jedna z największych firm budowlanych w Hiszpanii, Ferrovial, kupuje pakiet większościowy akcji Budimeksu i w ten sposób zostaje jego inwestorem strategicznym. Rok 2017 jest rekordowy dla spółki pod względem osiągniętej sprzedaży i rekordowego zysku netto.[2]

2.  Analiza sytuacji finansowej
Rysunek 1. Notowania akcji grupy Budimex na giełdzie


Na powyższym wykresie widać, że w rozpatrywanym 5-letnim okresie (od kwietnia 2014 roku do kwietnia 2019 roku) ceny akcji spółki Budimex osiągnęły najwyższą wartość 4 maja 2017 roku i były warte 287,85 zł za akcję, natomiast najniższą wartość osiągnęły 6 września 2018 roku i były warte 94,40 zł za akcję. Na dzień 17 kwietnia 2019 roku cena jednej akcji grupy Budimex wynosiła 140 zł.
Poniżej zaprezentowane są przychody grupy Budimex.

Tabela 1. Wyniki finansowe grupy Budimex – rok 2014

I Q 2014
Przychody netto ze sprzedaży (tys. zł)
834 047
Zysk (strata) z dzial. oper. (tys. zł)
52 512
Zysk (strata) brutto (tys. zł)
55 761
Zysk (strata) netto (tys. zł)*
42 753
Amortyzacja (tys. zł)
6 060
EBITDA (tys. zł)
58 572
Aktywa (tys. zł)
3 277 526
Kapitał własny (tys. zł)*
669 140
Liczba akcji (tys. szt.)
25 530,098
Zysk na akcję (zł)
1,675
Wartość księgowa na akcję (zł)
26,210
* - przypadający na akcjonariusza jednostki dominującej



Tabela 2. Wyniki finansowe grupy Budimex – rok 2015

I Q 2015
Przychody netto ze sprzedaży (tys. zł)
846 416
Zysk (strata) z dzial. oper. (tys. zł)
46 674
Zysk (strata) brutto (tys. zł)
47 833
Zysk (strata) netto (tys. zł)*
37 339
Amortyzacja (tys. zł)
5 598
EBITDA (tys. zł)
52 272
Aktywa (tys. zł)
3 996 210
Kapitał własny (tys. zł)*
556 564
Liczba akcji (tys. szt.)
25 530,098
Zysk na akcję (zł)
1,463
Wartość księgowa na akcję (zł)
21,800
* - przypadający na akcjonariusza jednostki dominującej


Tabela 3. Wyniki finansowe grupy Budimex – rok 2016

I Q 2016
Przychody netto ze sprzedaży (tys. zł)
987 654
Zysk (strata) z dzial. oper. (tys. zł)
62 895
Zysk (strata) brutto (tys. zł)
66 141
Zysk (strata) netto (tys. zł)*
51 542
Amortyzacja (tys. zł)
6 122
EBITDA (tys. zł)
69 017
Aktywa (tys. zł)
4 637 763
Kapitał własny (tys. zł)*
650 490
Liczba akcji (tys. szt.)
25 530,098
Zysk na akcję (zł)
2,019
Wartość księgowa na akcję (zł)
25,479
* - przypadający na akcjonariusza jednostki dominującej


Tabela 4. Wyniki finansowe grupy Budimex – rok 2017

I Q 2017
Przychody netto ze sprzedaży (tys. zł)
1 052 740
Zysk (strata) z dzial. oper. (tys. zł)
110 350
Zysk (strata) brutto (tys. zł)
106 863
Zysk (strata) netto (tys. zł)*
85 158
Amortyzacja (tys. zł)
8 502
EBITDA (tys. zł)
118 852
Aktywa (tys. zł)
5 315 510
Kapitał własny (tys. zł)*
886 768
Liczba akcji (tys. szt.)
25 530,098
Zysk na akcję (zł)
3,336
Wartość księgowa na akcję (zł)
34,734
* - przypadający na akcjonariusza jednostki dominującej


Tabela 5. Wyniki finansowe grupy Budimex – rok 2018

I Q 2018
Przychody netto ze sprzedaży (tys. zł)
1 338 831
Zysk (strata) z dzial. oper. (tys. zł)
83 917
Zysk (strata) brutto (tys. zł)
80 899
Zysk (strata) netto (tys. zł)*
63 320
Amortyzacja (tys. zł)
11 693
EBITDA (tys. zł)
95 610
Aktywa (tys. zł)
5 509 569
Kapitał własny (tys. zł)*
945 640
Liczba akcji (tys. szt.)
25 530,098
Zysk na akcję (zł)
2,480
Wartość księgowa na akcję (zł)
37,040
* - przypadający na akcjonariusza jednostki dominującej


Analizując powyższe wykresy widać, że chociaż w 2015 roku przychody ze sprzedaży były wyższe niż w 2014 roku, to zysk był niższy. W 2016 roku obserwujemy wyższy zysk w porównaniu do lat ubiegłych, natomiast rok 2017 był rokiem z historyczną wysokością przychodu ze sprzedaży ponieważ przekroczyła 1 miliard złotych, a zysk był rekordowo wysoki. W pierwszym kwartale 2018 roku przychód ze sprzedaży był wyższy niż w pierwszym kwartale poprzedniego roku, natomiast zysk był niższy.


3.  Typ ryzyka
Ryzyka występujące w grupie Budimex to: ryzyko walutowe, cenowe, utraty płynności, wzrostu kosztów zatrudnienia, braku odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników, opóźnienia w terminowym wykonaniu lub niedostateczna jakość robót podwykonawców, opóźnienia w uzyskaniu odpowiednich decyzji administracyjnych, zmiany zakresu robót, bądź technologii uzgodnionych w umowach, niekorzystnych warunków pogodowych lub gruntowych.[3]
Ryzyka zidentyfikowane w grupie Budimex przez kierownictwo można ująć w grupie ryzyk inwestycyjnych.


4.  Dokładny opis co wpłynęło na taką sytuację
Spółka Budimex jest doświadczonym i profesjonalnym wykonawcą i o ile nie zdarzyło jej się do tej pory opóźnienia w terminowym wykonaniu czy opóźnienia w uzyskaniu decyzji administracyjnych, tak na pewne rodzaje ryzyk ma znikomy wpływ.
Serwis „Rynek Infrastruktury”  powołując się na  firmę badawczą Spectris informuje na swoim portalu, iż rentowność 22 firm budowlanych, notowanych na giełdzie pozostaje ujemna po trzecim kwartale 2018 roku. Pomimo zysku netto na poziomie 170 mln zł, według twórców raportu stan budownictwa lepiej odzwierciedla suma krocząca czterech ostatnich kwartałów, a wynosi ona -281 mln zł, co daje wskaźnik rentowności -1.2%. Wg raportu „Rynek budowlany w Polsce – grudzień 2018” sporządzonego przez firmę Spectris jest to już czwarty kwartał z rzędu kiedy wynik finansowy budowlanki jest ujemny. Co ciekawe straty notowane są tylko wśród grup wykonawczych, natomiast wśród przeanalizowanych dostawców materiałów i sprzętu oraz firm deweloperskich utrzymuje się stabilny poziom.[4]

Rysunek 2. Wynik finansowy netto grup notowanych na GWP według segmentów budownictwa (mln zł), I kw. 2015 – III kw. 2018


Biorąc pod uwagę konkretne grupy i ich zysk, jedna wyróżniała się szczególnie, Budimex, dalej w kolejności były to Unibep, Instal Kraków, Dekpol i Mirbud. Ich cechą wspólną jest to, że oprócz działalności budowlanej są aktywni również na rynku deweloperskim i mieszkaniowym.[5]

 Rysunek 3. Wynik finansowy netto grup budowlanych notowanych na GWP (mln zł), I-III kw. 2018


Według innego raportu firmy Spectis „Rynek budowlany w Polsce 2019 – 2025” konkurencja na rynku budowlanym spada co powinno korzystnie wpłynąć na poziom cen ofertowych, wzrosną, co pozwoli odbudować marże firm i uniknąć powtórki z lat 2012-2013.[6]
  
Rysunek 4. Liczebność oraz średni poziom przychodów firm budowlanych w Polsce


Firmy wykonawcze w Polsce wyciągnęły wnioski z inwestycji przed Euro 2012. Spółki nie próbują już zdobywać kontraktów za wszelką cenę, obserwują rynek i dostosowują do niego swoje ceny, czego konsekwencją są coraz wyższe ceny ofertowe w przetargach. Obserwuje się też większą wybiórczość spółek przy wyborze kontraktu, ale i przy chęci podpisania umowy na już wygrany przetarg. Coraz częściej przedłużają się procedury udzielenia zamówienia przez co potencjalni zwycięzcy decydują się na wycofanie swoich ofert ponieważ ich niskie ceny po kilku a czasem kilkunastu miesiącach nie są rynkowe, a kontrakt przyniósłby stratę. W takiej sytuacji to oferenci z wyższymi cenami zostają wybrani jako generalni wykonawcy.[7]
Budimex w ramach ochrony swoich interesów zrezygnował z kontraktu drogi A1 Bełchatów – Kamieńsk. Pan Michał Wrzosek, rzecznik firmy, wyjaśnił : „Nasza decyzja wynika z dwóch czynników. Po pierwsze od przetargu, w którym startowaliśmy, minęło już bardzo dużo czasu, 10 miesięcy. Po drugie, w tym czasie nastąpiła znacząca zmiana cen materiałów, surowców, kosztów robocizny. Podam przykład: w ciągu ostatniego półtora roku ceny stali wzrosły o sześćdziesiąt procent, a ceny betonu o dwadzieścia procent. Dlatego nie dałoby się za cenę podaną 10 miesięcy temu wybudować tego odcinka A1.”[8]
Kolejny kontrakt, z którego zrezygnował Budimex to droga ekspresowa S61 na odcinku Szczuczyn – Ełk Południe.[9]
Prezes spółki, Dariusz Blocher, powiedział, na Kongresie Infrastruktury Polskiej, dziennikarzom, że firma uważa za zbyt ryzykowne powiększanie portfela zamówień ze względu na ryzyko cenowe i zapewnienie odpowiedniej kadry.[10]
Według Pana Blochera , rok 2018 był najtrudniejszy w całej historii spółki, a spowodowane to było głównie niską rentownością i brakiem pracowników, zwraca też uwagę na inflację kosztową w budownictwie, która skutkuje wzrostem cen. Przytacza też przykład ryczałtowych kontraktów podpisanych w latach 2016-2017. Kontrakty te posiadają stałą cenę, a od ich podpisania ceny materiałów takich jak cegła, stal czy beton wzrosły o kilkadziesiąt procent, kolejnym czynnikiem cenotwórczym, który wzrósł jest wynagrodzenie. Na wzrost wynagrodzenia składa się również deficyt pracowników. Prezes firmy uważa również, że brak rentowności odbija się na innowacyjności, badaniach, nowych technologiach czy podwyższaniu wynagrodzeń pracowników. Szczególnie mocno podkreśla on właśnie brak pracowników w segmencie budowlanym i wskazuje ok. 100-150 tysięcy wakatów.  Prognozuje też, że w 2019 roku branża nadal może spodziewać się podwyżek cen materiałów, chociaż już nie tak spektakularnych jak dotychczas. Ostatnim bardzo ważnym problemem na jaki zwrócił uwagę to często zmieniające się prawo, coraz dłuższe procedury urzędowe oraz opieszałość inwestorów przy wydawaniu decyzji.[11]
 Analitycy firmy Atradius zwracają uwagę na te same problemy: zatory płatnicze, które przyczyniły się do upadłości firm, brak wykwalifikowanej kadry oraz wzrost cen materiałów i kosztów pracy.[12]
  
5.  Wpływ ryzyka na inne firmy/państwa/na rynek
Budimex w ramach uniknięcia ryzyka realizacji zbyt nisko oszacowanego kontraktu, projektu i budowy drogi ekspresowej S61 odcinek Szczuczyn – Ełk Południe, uchylił się od podpisania umowy z zamawiającym, Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Takie działanie spowodowało, wybranie kolejnej pod względem ceny, a nie podlegającej odrzuceniu oferty, czyli konsorcjum z firmą Porr jako liderem.[13] Z tej sytuacji wyłania się „zwycięzca” i „przegrany”. Zwycięzca to konsorcjum spółki Porr, która podpisała umowę na projekt i realizację robót, chociaż początkowo jej oferta znajdowała się na 4 miejscu pod względem najkorzystniejszej oferty. A przegrany to zamawiający, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, za pośrednictwem którego działa Skarb Państwa. Budimex wycenił swoje prace na 672,505 mln zł, a Porr 699,510 mln zł, co daje 27,005 mln zł więcej z kieszeni podatnika.
 Podobnym przykładem jest odcinek autostrady A1 Bełchatów – Kamieńsk, do budowy której zgłosiło się czterech generalnych wykonawców: Intercor (cena: 650 mln zł), Polaqua (cena: 859,655 mln zł), Budimex i Strabag (cena: 758,568 mln zł) oraz Kobylarnia i Mirbud (cena: 678,047 mln zł). W toku postępowania część firm sama się wycofała, a jedna została wykluczona. Jedynym pozostałym wykonawcą było konsorcjum Budimex i Strabag. Jednak ono również odstąpiło od podpisania umowy.[14] Zamawiający musiał ponownie rozpisać przetarg. Procedura ta jest czaso- i kosztochłonna. Dodatkowo wymieniony odcinek autostrady jest tylko częścią, a więc cała autostrada będzie miała opóźnienie, na czym ucierpią również kierowcy. Kolejnym aspektem jest wzrost cen. Po rozpisaniu po raz kolejny przetargu, zamawiający zaproponował budżet niższy niż poprzednio o ponad 46 mln zł, natomiast oferty wykonawców są o wiele wyższe nie tylko od budżetu, ale też od poprzednich cen. Dla przykładu konsorcjum Budimex i Strabag zaproponowało cenę o ponad 313 mln zł wyższą od tej zaproponowanej wcześniej.[15]

6.  Jak firma zachowała się w obliczu ryzyka
Znaczącym posunięciem było wydanie tegorocznej rekomendacji dotyczącej dywidendy za rok 2018. Na wypłatę dywidendy zaproponowano przeznaczyć około 50% zysku, a pozostałą część na kapitał zapasowy. Zarząd zarekomendował wypłatę dywidendy w wysokości 6,30 zł brutto na akcję.[16] Dla porównania dywidenda wypłacona za rok 2017 wynosiła 17,61 zł za akcję.[17]
Spółka odstąpiła też od podpisania umów na kontrakt A1 Bełchatów – Kamieńsk[18] oraz S61 Szczuczyn – Ełk Południe[19].
Budimex pracuje ciągle nad dywersyfikacją swoich działań. Działalność w sektorze deweloperskim uchroniły firmę przed jeszcze większym spadkiem zysku.[20]

7.  Czy firma prowadzi politykę zarządzania ryzykiem
Budimex jako spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych jest zobowiązana do przestrzegania „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2016”. „Celem ładu korporacyjnego jest tworzenie narzędzi wspierających efektywne zarządzania, skuteczny nadzór, poszanowanie praw akcjonariuszy oraz przejrzystą komunikację spółki z rynkiem.”[21]

Zarządzanie ryzykami biznesowymi jest zdefiniowane w politykach, które obowiązują w grupie Budimex. Polityki, które odnoszą się do zarządzania ryzykiem to: „Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania” i „Polityka w zakresie kontroli zarządzania ryzykiem”.[22]
Z Polityki Zintegrowanego Systemu Zarządzania: „Podejmowanie decyzji biznesowych jest zawsze związane z identyfikacją i oceną ryzyk oraz działaniami mającymi na celu ograniczanie ich negatywnych wpływów.”[23]
Budimex posiada również wewnętrzne procedury zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw, monitorowania zagrożeń[24] oraz zarządzania ryzykiem finansowym (ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych, ryzyko cenowe, ryzyko kredytowe, ryzyko utraty płynności).[25]
8.  Przyszłość firmy
W wywiadzie udzielonym na Kongresie Infrastruktury Polskiej, prezes Dariusz Blocher stwierdził, że niemożliwe jest aby Budimex w 2018 lub 2019 roku utrzymał poziom rentowności z 2017. Jego zdaniem proste metody poprawy rentowności budowlanki się wyczerpały i niewiele już można zrobić. Szansy upatruje w wygrywaniu nowych kontraktów po lepszych cenach i waloryzacji cen.[26]
Blocher pokłada też duże nadzieje w rynku deweloperskim, chce sprzedawać więcej mieszkań. W związku z tym spółka inwestuje w maszyny i zakup działek, na ten cel planuje przeznaczyć 100 – 150 mln zł.[27] Jak pokazuje raport firmy Spectris, w II i III kwartale 2018 roku dało się zaobserwować spadek zyskowności, jednak wciąż jest to bardzo zyskowny segment budownictwa.[28]
Jak informuje portal forsal.pl niemiecką gospodarkę czeka najgorszy rok od sześciu lat.

Rysunek 5. Produkt Krajowy Brutto Niemcy

* Rok temu prognozowano PKB Niemiec na poziomie 2,1 proc.

Rysunek 6. Prognoza wzrost PKB w 2019r. w proc.


Budimex natomiast jest obecny na rynku niemieckim i świadczy tam usługi podwykonawcze dla niemieckich firm.[29] Spowolnienie w tym kraju i to tak znaczne może odbić się na całej grupie.



[3] Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych Grupy Budimex za 2018 rok strona 12
[22] Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych Grupy Budimex za 2018 rok strona 11
[24] Sprawozdanie na temat informacji niefinansowych Grupy Budimex za 2018 rok strona 17-19


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz