Zielone finanse - warto przypomnieć

Uwidacznia się proces integracji finansów i ochrony środowiska przyrodniczego w następstwie realizacji założeń podpisanego w 2015 r. Porozumienia Paryskiego, co determinuje cele klimatyczne, które mają przyczynić się do ograniczenia negatywnego wpływu działalności gospodarczej człowieka na środowisko przyrodnicze, m. in. dzięki zasadniczej redukcji emisji gazów cieplarnianych na świecie. Istotną rolę w tym procesie będą odgrywać zielone finanse, co zostało podkreślone w trakcie dyskusji na szczycie COP 26 w Glasgow w 2021 r. Zadaniem zielonych finansów jest zapewnienie kapitału do sfinansowania niezbędnych inwestycji dla realizacji celów klimatycznych i zielonej transformacji zarówno w skali globalnej, jak i lokalnej.

Zrównoważony system finansowy to taki, który tworzy, wycenia aktywa finansowe i umożliwia realizację transakcji w sposób kształtujący rzeczywisty dobrobyt w celu zaspokojenia długoterminowych potrzeb, sprzyjających rozwojowi zrównoważonemu. Promowanie finansowania zielonej transformacji na dużą i ekonomicznie opłacalną skalę powinno być gwarantem tego, że zielone inwestycje są traktowane priorytetowo w stosunku do inwestycji, które utrwalają wzorce niezrównoważonego wzrostu.

• Zielone finanse zachęcają analizowania w długoterminowej perspektywie inwestycji wpływających na cele środowiskowe i obejmują wszystkie kryteria zrównoważonego rozwoju.
• Zielone finanse obejmują szeroką gamę produktów i usług finansowych, które można podzielić na produkty inwestycyjne, bankowe i ubezpieczeniowe.

Zielone finanse zapewniają finansowanie inwestycji we wszystkich sektorach finansowych i klasach aktywów, które uwzględniają kryteria środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem w decyzjach inwestycyjnych, rozpatrując w nich ryzyko klimatyczne i które są realizowane w celu wspierania rozwoju zrównoważonego. Przykładowo dla banków ryzyko klimatyczne ma wpływ na ich akcję kredytową – banki mogą korygować udzielanie kredytów, uwzględniając skutki środowiskowe w ocenach ryzyka i koszcie kapitału.

Zielone finansowanie, kreując innowacje na rynkach finansowych, przyczyniają się do wykreowania nowych instrumentów finansowych[1]. Zielone oznakowanie informuje inwestorów, że zebrane środki zostaną przeznaczone na finansowanie projektów korzystnych dla środowiska. Rozwój instrumentów finansowych ułatwia także zaangażowanie podmiotów spoza sektora finansów i energetyki na rynku zielonych finansów. Dotyczy to szczególnie okresu od 2018 r., kiedy wzrosło ryzyko na rynku energii elektrycznej, co przy obniżeniu kosztów i dojrzewaniu technologii OZE skłoniło przedsiębiorstwa do zabezpieczenia kosztów dostaw energii elektrycznej w długim terminie po cenie ocenianej jako konkurencyjną w stosunku do projekcji rynkowych. Cel ten realizowany jest w dwojaki sposób:

1) Bezpośrednie inwestycje w OZE – przedsiębiorstwo inwestuje w aktywa produkcyjne, które zapewniają dostawy zielonej energii lub w sytuacji braku możliwości przesłania energii pozwalają wykreować poprzez sprzedaż i zakup produkcji na rynku spot zabezpieczenie poziomu kosztów energii do poziomu kosztów inwestycji[2]. Istotne jest w takiej sytuacji zapewnienie finansowania inwestycji.

2) Wykorzystanie umów PPA – długoterminowe umowy zakupu zielonej energii elektrycznej (definiowane zazwyczaj jako korporacyjne PPA, cPPA), w których określone zostają warunki sprzedaży energii elektrycznej przez OZE. Mogą mieć postać różnych instrumentów finansowych w zależności od kształtu umowy.

Ponadto w następstwie zdefiniowania celów klimatycznych, przyjętych w ramach Porozumienia Paryskiego, oddziałuje on na skalę mega- finansów, kreując nowe kierunki inwestycji w perspektywie globalnej, skalę makro- finansów, wymuszając zmiany struktury gospodarek i konieczność sfinansowania przejścia przemysłu na technologie przyjazne dla środowiska przyrodniczego oraz mikro- finansów, angażując środki przedsiębiorstw i inwestorów indywidualnych do wspierania zielonego rozwoju. Zielone finanse powinny być wykorzystywane w każdym z powyższych elementów. Zielone finanse obejmują wszelkie instrumenty finansowe, które są wykorzystywane do realizacji przedsięwzięć dotyczących zrównoważonego rozwoju, produktów i polityk gospodarczych w ramach realizacji celów zielonej transformacji. W niniejszej książce Autor poprzez zrównoważenie rozwoju rozumie taki rozwój kapitału przyrodniczego, ekonomicznego i ludzkiego, który, zapewniając zaspokojenie bieżących potrzeb społeczeństwa, także gwarantuje zaspokojenie tych potrzeb w przyszłości w stopniu nie gorszym niż obecnie. Rozwój ten powinien bazować głównie na zasobach odnawialnych.

[1] Inwestorzy instytucjonalni muszą być w stanie przeprowadzić precyzyjne analizy ryzyka, gdy przeznaczają coraz większe kwoty na zielone finansowanie.

[2] Może wystąpić wtedy niedopasowanie profilów produkcji i poboru energii elektrycznej (ryzyko bazy w zabezpieczeniu kosztów energii).