Studenci o ryzyku - cz. 12

Studenci ATH o ryzyku - kolejna część
Paweł Przybyła, Kamil Smogura, Jarosław Knapek

Od kiedy sięgamy pamięcią ryzyko towarzyszy człowiekowi. Obserwując rozwój człowieka i jego otoczenia , łatwo można spostrzec, że ryzyko istniało zawsze i nie było i nie ma działań człowieka, które nie byłyby związane z ryzykiem. Ryzyko jest opisywane na przykładzie różnych nauk i teorii, m.in. w ekonomii, nauk prawnych, psychologii, statystyki, teorii prawdopodobieństwa. Listę ryzyk mogących pojawić się w przedsiębiorstwie jest bardzo długa mimo takiego zastrzeżenia można wyszczególnić kilka najistotniejszych grup ryzyka, jest to: ryzyko uszkodzenia maszyn, ryzyko nienależytego wykonania kontraktu pod względem ilościowym i jakościowym, ryzyko niedotrzymania terminu wykonania zamówień, czy też ryzyko błędu w projekcie.


Frank.H. Knight amerykański ekonomista uważał, że zysk jest wynagrodzeniem za podejmowanie trafnych decyzji przez przedsiębiorcę w warunkach niepewności. Innymi słowy sądził, że zysk jest przychodem (dodatnim lub ujemnym) za ponoszenie niepewności tj. sytuacji, która nie pozwala określić dokładnie prawdopodobieństwa przyszłego zdarzenia[1]. Każda podejmowana przez nas decyzja jest związana z przewidywaniem określonego stanu w przyszłości. Niestety jednak nie można nigdy w sposób absolutnie pewny ustalić, jak ukształtują się w przyszłości poszczególne decyzje. Najnowsze techniki zarządzania ryzykiem pozwalają efektywnie ocenić jakościowo i wartościowo ryzyko, zmniejszyć je, kontrolować i znaleźć źródła jego finansowania- ma to swoje odzwierciedlenie głównie w dużych przedsiębiorstwach. Ryzyko działalności gospodarczej jest związane z działalnością operacyjną przedsiębiorstwa. Ten typ ryzyka związany jest ze stosunkiem kosztów stałych do kosztów zmiennych oraz wynikających z niego następstw dla zmienności przepływów gotówkowych przedsiębiorstwa[2].

Spróbujmy zatem przedstawić problem ryzyka na podstawie firmy zajmującej się produkcją kształtowników aluminiowych. Ryzyko odniesienia strat, bądź nawet upadku przez firmę jest duże w momencie gdy wchodzi ono na rynek. Bariery wejścia są bardzo wysokie, przyczynia się na to konkurencja która ma ugruntowane miejsce na rynku i posiadają już zaplecze technologiczne pozwalające na obniżenie cen poniżej oferowanego przez nas poziomu. Przy małej produkcji koszty stałe przewyższają zyski. Istotnym czynnikiem wpływającym na nasze przedsiębiorstwo będą wahania cen produktów w tym najważniejszego z nich aluminium. Weźmy pod uwagę sytuację jaka miała miejsce na początku sierpnia 2012 roku. Giełdowa cena aluminium wyniosła wtedy 1840 USD, natomiast w połowie września tego samego roku była już na poziomie 2175 USD. Łatwo zatem obliczyć że cena w przeciągu półtorej miesiąca zmieniła się o 335 USD [www.money.pl[3]]. Wiele firm działających w konkurencji przenosi swoje linie produkcyjne do państw azjatyckich gdzie produkcja, koszty robocizny sa znacznie niższe, lecz pozwolić na to mogą sobie jedynie duże przedsiębiorstwa. Nasza, nowo wchodząca na rynek firma nie miała by szans na takie operacje.

Jednym ze sposobów ograniczenia ryzyka jest tworzenie zapasów magazynowych w okresie zimowym kiedy popyt na tego typu elementy jest najmniejszy, tak aby w okresie letnim bardzo szybko realizować zamówienia odbiorców. W zimie wzrastają koszty stałe, sytuacja taka jest związana z ogrzewaniem hal produkcyjnych, dotyczy to zarówno ogrzewania przy pomocy spalania paliw kopalnianych jak gaz, węgiel czy olej opałowy jak energią elektryczną. Można przeciwdziałać rosnącym kosztom stałym wysyłając część pracowników na urlop postojowy oraz szukać odbiorców poza granicami Polski gdzie sezonowość na tego typu zamówienia jest mniejsza.

W pierwszym roku naszej działalności mając jeszcze słabe rezerwy finansowe, oraz nie wyszkoloną w pełni kadrę jesteśmy w znacznym stopniu narażeni na bankructwo lub poważne straty. Po okresie dwóch lat powinniśmy mieć już kilku stałych klientów. Powinniśmy starać się także wejść w spółkę z innymi firmami rozszerzając ofertę swojej. W przyszłości gdyby firma była dobrze zarządzana można by było przejąć firmy z którymi tworzymy spółki, wyrobić nisze na rynku odpowiedzialną za wyroby oraz handel materiałami aluminiowymi i stać się monopolistą który ustalałby ceny oraz w produktów aluminiowych w danym regionie.

Skutkami braku przewidywania ryzyka może doprowadzić do sytuacji kryzysowej i zagrożenia poprawności całego przedsiębiorstwa Wnioski dotyczące występowania ryzyka w procesach ekonomicznych są następujące. Przy większym ryzyku zachodzi możliwość uzyskania większych zysków i odwrotnie. Każde ryzyko ma swoją cenę, która decyduje o tym, czy dane przedsięwzięcie jest bardziej czy mniej bezpieczne.

[1] T. P. Tkaczyk: Identyfikacja przyczyn wzrostu ryzyka przedsiębiorstw,
[2] Z. Wilimowska: Zarządzanie ryzykiem, http://www.pwsz.nysa.pl/~ifin/dopobrania/ryzyko2.pdf
[3] Notowania surowców oraz metali, serwis finansowy www.money.pl