Ryzyko makro. Astaldi - studium przypadku

Firma Astaldi S.p.A działa na międzynarodowym rynku w dziedzinie dużych i strategicznych projektów infrastrukturalnych. To druga co do wielkości włoska firma budowlana, założona w 1929 roku. Jak podaje ,na swojej oficjalnej stronie, spółka jest jedną z 50 najważniejszych firm budowlanych na świecie i jedną z 25 w Europie. Poza zwykłą działalnością wykonawczą bierze też udział w projektach PPP (partnerstwo publiczno-prywatne). Spółka ma doświadczenie w projektowaniu, budowaniu i eksploatacji publicznych infrastruktur i projektów inżynierii lądowej takich jak: infrastruktura transportowa w tym drogi, tunele i koleje, elektrownie, budynki użyteczności publicznej i przemysłowej,  itp.

1. Krótka historia firmy

W 2017 roku osiągnęła przychody powyżej 3 bilionów euro, a całkowity portfel zamówień wynosił ponad 24 biliony euro. Grupa notowana jest na Włoskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od 2002 roku. Firma wykonuje około 100 projektów w ponad 20 krajach i zatrudnia około 10 500 pracowników. Kraje w których Astaldi prowadzi/prowadziła swoją działalność to: Włochy, Polska, Rumunia, Rosja, Turcja, Algieria, Kanada, USA, Wenezuela, Peru, Chile, Indonezja, Indie.[1]

Spółka posiada koncesje na kilka ze swoich projektów w Chile, Turcji i we Włoszech.[2]

2. Analiza sytuacji finansowej

Rysunek 1. Notowania akcji grupy Astaldi na giełdzie

Źródło: http://www.astaldi.com/en/investor-relations/astaldi-stock-markets  dnia 10.04.2019

Na powyższym wykresie widać, że w rozpatrywanym 5-letnim okresie (od maja 2014 roku do kwietnia 2019 roku) ceny akcji spółki Astaldi osiągnęły najwyższą wartość 13 sierpnia 2015 roku i były warte 10,88 euro za akcję, natomiast najniższą wartość osiągnęły 4 października 2018 roku i były warte 0.55 euro za akcję. Na dzień 10 kwietnia 2019 roku cena akcji wynosi 0,72 euro i oscyluje wokół tej ceny od końca stycznia 2019 roku.

Poniżej zaprezentowane są przychody grupy Astaldi.

Tabela 1. Wyniki finansowe grupy Astaldi – porównanie: 2014 i 2015 rok

EUR/000	31/03/2015	% on revenue	31/03/2014	% on revenue
Revenue	575,310	95.1%	514,201	93.2%
Other Operating Revenue	29,340	4.9%	37,387	6.8%
Total Revenue	604,650	100%	551,588	100.0%
Cost of Production	(416,374)	-68.9%	(393,970)	-71.4%
Added Value	188,276	31.1%	157,618	28.6%
Labour Costs	(107,498)	-1.8%	(77,946)	-14.1%
Other Operating Costs	(8,272)	-1.4%	(6,246)	-1.1%
EBITDA	72,506	12.0%	73,427	13.3%
D&A	(15,922)	-2.6%	(15,546)	-2.8%
Provisions	(1,245)	-0.2%		0.0%
(Capitalization of internal construction costs)		0.0%	59	0.0%
EBIT	55,339	9.2%	57,941	10.5%
Net financial charges	(28,339)	-4.7%	(27,180)	-4.9%
Effects of equity accounting	10,096	1.7%	1,776	0.3%
Pre-Tax Profit	37,106	6.1%	32,537	5.9%
Taxes	(14,198)	-2.3%	(13,063)	-2.4%
Profit from counting operations	22,908	3.8%	19,474	3.5%
Profit (loss) from operations related to disposal groups		0.0%	(1,007)	-0.2%
Profit for the period	22,908	3.8%	18,467	3.3%
(Profit) loss attributable to non-controlling interests	372	0.1%	717	0.1%
Group Net income	23,208	3.9%	19,184	3.5%

Źródło: http://www.astaldi.com/sites/astaldi16corp/files/2015_05_14_results_conf_call_1q-2015_web-1.pdf dnia  10.04.2019

Tabela 2. Wyniki finansowe grupy Astaldi – porównanie: 2015 i 2016 rok

	31/03/2016	% Total revenue	31/03/2015	% Total revenue	YOY change (%)
Total revenue	632,615	100.0%	604,650	100.0%	+4.6%
EBITDA	87,736	13.9%	82,602	13.7%	+6.2%
EBIT	72,409	11.4%	65,435	10.8%	+10.7%
Profit attributable to owners of the parent	23,901	3.8%	23,280	3.9%	+2.7%

Źródło:http://www.astaldi.com/sites/astaldi16corp/files/2016_03_31_astaldi_resoconto_intermedio_di_gestione_eng.pdf  dnia 10.04.2019

Tabela 3. Wyniki finansowe grupy Astaldi – porównanie: 2016 i 2017 rok

Main financial results (Figures show In EUR/000)
	31.03.2017	% on total revenue	31.03.2016	% on total revenue	YOY change (%)	31.12.2016	% on total revenue
Total revenue	651,444	100%	632,615	100%	3.0%	3,004,255	100%
EBITDA	85,019	13.1%	90,375	14.3%	-5.9%	379,858	12.6%
EBIT	72,755	11,2%	75,048	11.9%	-3.1%	316,973	10.6%
EBT	33,229	5.1%	35,654	5.6%	-6.8%	129,096	4.3%
Net profit attributable to owners of the Parent	25,099	3.9%	23,901	3.8%	5.0%	72,457	2.4%

Źródło: http://www.astaldi.com/sites/astaldi16corp/files/2017_03_31_astaldi_interim_report_on_operations_at_31_march_2017_v2_deposito.pdf  dnia 10.04.2019 

Tabela 4. Wyniki finansowe grupy Astaldi – porównanie: 2017 i 2018 rok

	31/03/2018		31/03/2017
Revenue	573,629	95.0%	614,100	94.3%
Other operating revenue	30,332	5.0%	37,344	5.7%
Total revenue	603,961	100.0%	651,444	100.0%
Production cost	(413,991)	-68.5%	(419,536)	-64.4%
Added value	189,970	31.5%	231,907	35.6%
Personnel expenses	(119,582)	-19.8%	(158,404)	-24.3%
Other operating costs	(8,519)	-1.4%	(15,484)	-2.4%
Change In costs capitalised for fulfilling future contracts	668	0.1%	--	0.0%
Share of profits/(losses) of joint ventures and associated	12,126	2.0%	27,000	4.1%
EBITDA	74,664	12.4%	85,019	13.1%
Amortization and depreciation	(9,436)	-1.6%	(11,838)	-1.8%
Provisions	(33)	0.0%	(427)	-0.1%
Impairment losses	(33)	0.0%		0.0%
EBIT	65,161	10.8%	72,755	11.2%
Net financial income and expense	(40.320)	-6.7%	(39,526)	-6.1%
Pre-tax profit/(loss)	24,841	4.1%	33,229	5.1%
Tax expense	(7,026)	-1.2%	(8,260)	-1.3%
Profit/(loss) for the period	17,815	2.9%	24,969	3.8%
(Profit)/loss attributable to non-controlling interests	(529)	-0.1%	130	0.0%
Profit/(loss) attributable to owners of the Parent	17,285	2.9%	25,099	3.9%

Źródło: Interim Report on Operations 31 March 2018 Astaldi str. 10

Jak widać w załączonych tabelach, zysk rósł do roku 2017, następnie znacząco się obniżył, ale w pierwszym kwartale 2018 roku wciąż był to zysk, a nie strata. Dalszych danych spółka Astaldi nie udostępniła na swojej stronie.

3. Typ ryzyka

Na obecną sytuację spółki Astaldi w głównej mierze wpłynęła sytuacja polityczna w Wenezueli i Turcji, a więc ryzyko polityczne.

W mniejszej skali można wykazać niedostateczne zabezpieczenie się na rynku polskim przed zmianami cen materiałów, a więc ryzyko rynkowe.

4. Dokładny opis co wpłynęło na taką sytuację

W 2002 i 2006 roku firma zaangażowała się w dwa kontrakty budowlane w Wenezueli. Puerto Cabello-la Encrucijada Railway to projekt z sektora koleje i przejazdy podziemne, rozpoczęto go w 2002 roku, obecnie roboty są wstrzymane.[3] Chaguaramas-Cabruta Railway również jest projektem z sektora koleje i przejazdy podziemne, rozpoczętym w 2006 roku i na chwilę obecną wstrzymanym.[4]

Kiedy w 1999 roku Hugo Chavez wygrał wybory prezydenckie, przystąpił do wykonania swojego planu, stworzenia z Wenezueli socjalistycznego raju, w którym miałaby zakończyć się nędza setek tysięcy obywateli, przemysł byłby znacjonalizowany, posiadane dobra byłby sprawiedliwie dzielone, rozbudowane zostałyby programy socjalne, a kraj uniezależniłby się od wpływów Ameryki. Chciał to wszystko osiągnąć opierając się głównie na zyskach z wydobycia i eksportu ropy naftowej. [5] Wydawać by się mogło, że rzeczywiście mu się to udało. „Podczas rządów Chaveza (lata 1999-2013) bezrobocie w Wenezueli spadło o ponad osiem punktów procentowych, a wysokość płacy minimalnej zdecydowanie wzrosła. Największym sukcesem polityki Chaveza była likwidacja ubóstwa- jeszcze w 1998 roku poniżej granicy ubóstwa żyło aż 55 proc. społeczeństwa Wenezueli, natomiast w 2005 roku już tylko 37 proc. Reformy nie byłyby możliwe gdyby nie dobra koniunktura na rynku surowców. Lata 2004 a 2012 to największy w historii boom naftowy. Ale jednocześnie okres, w którym dług zagraniczny Wenezueli wzrósł pięciokrotnie…”[6]

Wenezuela zachorowała na chorobę holenderską, która polega na impasie gospodarczym, który spowodowany jest odkryciem i gwałtowną eksploatacją złóż surowców naturalnych.[7]

Praktycznie cała gospodarka kraju oparta była na ropie naftowej. „Jeszcze na początku 2016 roku Wenezuela produkowała dziennie 2,5 mln baryłek ropy. Na skutek trwałych niedoborów, braku inwestycji odbudowujących naturalnie niszczące się instalacji, kradzieży, emigracji pracowników pod koniec 2018 wydobycie ropy w Wenezueli spadło do 1,34 mln baryłek dziennie.”[8] Dodatkowo drastycznie obniżyły się ceny tego podstawowego dla Wenezueli surowca, co spowodowane było rozpoczęciem wydobywania ropy z łupków w Stanach Zjednoczonych. Jak widać na poniższym wykresie w momencie rozpoczęcia rewolucji łupkowej cena baryłki ropy wynosiła ok. 120 dolarów i już nigdy do tego poziomu nie wróciła, co więcej w najmniej sprzyjającym momencie kosztowała niecałe 40 dolarów.

Rysunek 2. Cena ropy i indeks produkcji ropy w USA

Źródło: https://strefainwestorow.pl/artykuly/surowce/20190221/kryzys-wenezuela dnia 14.04.2019

I to właśnie wtedy gdy ceny były najniższe załamało się też wydobycie ropy w Wenezueli, co obrazuje poniższy wykres.

Rysunek 3. Wydobycie ropy w Wenezueli

Źródło: https://strefainwestorow.pl/artykuly/surowce/20190221/kryzys-wenezuela   dnia 14.04.2019

 W listopadzie 2017 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Swapów i Derywatów (ISDA) ogłosiło bankructwo tego kraju,[9] a Astaldi musiało pogodzić się ze stratą 300 mln euro z tytułu wykonywanych inwestycji.

W latach 2013-2016 firma Astaldi wybudowała trzeci most nad cieśniną Bosfor, na użytkowanie którego posiada koncesję wartą 300 mln euro.[10]

Dodatkowo na początku 2017 roku spółka Astaldi w konsorcjum z IC ictas i Kaylon podpisała kontrakt na budowę 80 km odcinka autostrady w prowincji Izmir. Włosko-turecka kooperatywa posiada 10-letnią koncesję na tę drogę, która warta jest 300 mln euro.[11]

Kiedy Wenezuela okazała się niewypłacalna zarząd firmy postanowił sprzedać koncesję na most, jednak nie znalazł się żaden nabywca. Dlaczego?

Wystarczy spojrzeć na rating Turcji, który systematycznie się obniża.

Tabela 5. Rating Turcji – Agencja Moody’s

Rating Moody’s Turkey
Long term Rating				Short term Rating
Foreign currency		Local currency		Foreign currency		Local currency
Date	Rating(Outlook)	Date	Rating	Date	Rating	Date	Rating
2018-08-17    Ba3(Negative)
2018-06-01    Ba2(Under Review)
2018-03-07    Ba2(Stable)
2017-03-17    Ba1(Negative)
2016-09-23    Ba1(Stable)
2016-07-18    Baa3(Under Review)
2015-12-04    Baa3(Negative)

Źródło: https://countryeconomy.com/ratings/turkey dnia 14.04.2019

Tabela 6. Rating Turcji – Agencja S&P

Rating S&P Turkey
Long term Rating				Short term Rating
Foreign currency		Local currency		Foreign currency		Local currency
Date	Rating(Outlook)	Date	Rating	Date	Rating	Date	Rating
2018-08-17    B+(Stable)
2018-05-01    BB-(Stable)
2017-01-27    (Negative)
2016-11-04   (Stable)
2016-07-20    BB(Negative)   2018-08-17  BB-
2016-05-06    (Stable)             2018-05-01  BB
2014-02-07    (Negative)         2016-07-20  BB+                                            2016-07-20  B

Źródło: https://countryeconomy.com/ratings/turkey  dnia 14.04.2019

Tabela 7. Rating Turcji – Agencja Fitch

Rating Fitch Turkey
Long term Rating				Short term Rating
Foreign currency		Local currency		Foreign currency		Local currency
Date	Rating(Outlook)	Date	Rating	Date	Rating	Date	Rating
2018-12-14    BB                                                      2018-12-14  B
2018-07-13    BB(Negative)                                     2018-07-13  B
2018-01-19    BB+(Stable)                                       2018-01-19  B
2017-07-21    BB+(Stable)                                       2017-07-21  B
2017-01-27    BB+(Stable)    2018-12-14  BB+       2017-01-27  B
2016-08-19    BBB-(Nagative)    2018-07-13  BB+     2016-08-19  F3
2016-07-22    BBB-(Stable)         2018-01-19  BBB-   2016-07-22  F3
2016-02-26    BBB-(Stable)         2017-07-21  BBB-   2016-02-26  F3
2015-09-18    BBB-                      2017-01-27  BBB-   2015-09-18  F3
2015-03-20    BBB-                      2016-08-19  BBB-   2015-03-20  F3
2014-10-03    BBB-(Stable)          2016-07-22  BBB-   2014-10-03  F3
2014-08-13    BBB-(Stable)          2016-02-26  BBB    2014-08-13  F3
2014-07-31    BBB-(Stable)          2015-09-18  BBB    2014-07-31  F3
2014-06-27    BBB-(Stable)          2015-03-20  BBB    2014-06-27  F3
2014-06-04    BBB-(Stable)          2014-10-03  BBB    2014-06-04  F3
2014-05-28    BBB-(Stable)          2014-08-13  BBB    2014-05-28  F3
2014-04-10    BBB-(Stable)          2014-07-31  BBB    2014-04-10  F3
2014-04-04    BBB-(Stable)          2014-06-27  BBB    2014-04-04  F3

Źródło: https://countryeconomy.com/ratings/turkey  dnia 14.04.2019

Tabela 8.  Legenda do ratingów

Grade	Moody’s	S&P	Fitch
Prime	Aaa	AAA	AAA
High grade	Aa1	AA+	AA+
	Aa2	AA	AA
	Aa3	AA-	AA-
Upper medium grade	A1	A+	A+
	A2	A	A
	A3	A-	A-
Lower medium grade	Baa1	BBB+	BBB+
	Baa2	BBB	BBB
	Baa3	BBB-	BBB-
Non-investment grade speculative	Ba1	BB+	BB+
	Ba2	BB	BB
	Ba3	BB-	BB-
Highly speculative	B1	B+	B+
	B2	B	B
	B3	B-	B-

Źródło: https://countryeconomy.com/ratings/turkey  dnia 14.04.2019

Według agencji ratingowej S&P, która najniżej ocenia Turcję, stanowi ona wysoce spekulacyjny rynek. Natomiast agencje Moody’s i Fitch odradzają inwestycje w Turcji i oceniają ją jako spekulacyjny rynek.

W swoim artykule z 2018 roku, Marcin Lipka, główny analityk Cinkciarz.pl wskazuje na kilka powodów tak słabych ratingów Turcji. Po pierwsze nadmierne i niedostosowane w czasie stymulowanie gospodarki poprzez obniżanie podatków, dotacje dla przedsiębiorstw itp., co miało wpływ na wzrost inflacji powyżej 15 procent oraz niekonkurencyjność kraju.  Według raportu agencji Fitch, na który powołuje się analityk, tureccy przedsiębiorcy są poważnie zadłużeni w obcych walutach co ma negatywny wpływ na stabilność systemu bankowego. Kolejnym problemem jest silne obniżenie się wartości krajowej waluty, liry. Trzecim ważnym powodem jest sytuacja polityczna w Turcji. Prezydent Recep Erdogan, który z wykształcenia jest ekonomistą wyznaje dość specyficzne poglądy. Jego zdaniem podwyżki stóp procentowych są przyczyną wzrostu inflacji, dlatego jest zwolennikiem ich obniżek. Takie podejście wywołuje niepokój inwestorów. Autor artykułu wskazuje jeszcze kilka innych problemów Turcji, takich jak: słaba aktywność zawodowa kobiet, problemy z pozyskiwaniem wartościowych pracowników, jakość edukacji. Na koniec analityk dodaje: „Szalejąca inflacja, silna nierównowaga zewnętrzna oraz strukturalne słabości kraju sugerują, że sytuacja gospodarcza może się pogorszyć w kolejnych kwartałach.”[12]

To samo sugerują oceny ratingowe przyznawane Turcji. Nie ma więc co się dziwić brakowi chętnych na koncesję Astaldi.

W Polsce firma realizuje obecnie: budowę jednego z odcinków Południowej Obwodnicy Warszawy, budowę drogi S7 Naprawa – Skomielna Biała, rozbudowę II linii metra w Warszawie oraz budowę Portu Czystej Energii w Gdańsku, a do października 2018 roku, kiedy to zeszła z placu budowy, realizowała także dwa kontrakty kolejowe.

Swoje odstąpienie od umów z PKP PLK firma tłumaczyła następująco: „Przyczyną wypowiedzenia kontraktów jest niezwykle gwałtowny, znaczny i powszechny wzrost cen materiałów i siły roboczej, koniecznych do wykonania tych kontraktów oraz jednoczesny spadek podaży tych materiałów i usług w branży budowlanej np. brak możliwości transportu materiałów koleją, czy dostępność tłucznia na rynku polskim.”[13]

Na kontraktach drogowych Astaldi wielokrotnie broniła się z zarzutu rażąco niskiej ceny powołując się na know-how lub siły własne, jednakże dla GDDKiA tak niska cena wynika z błędnie oszacowanego ryzyka.[14]

Obecnie na rynku polskim nastąpiła kumulacja inwestycji infrastrukturalnych, która to prowadzi do wzrostu cen materiałów budowlanych oraz braku pracowników.

Jak trafnie opisuje w swoim artykule Adam Woźniak „Jeśli pomiędzy złożeniem oferty w przetargu a podpisaniem kontraktu mija kilkanaście miesięcy, koszty wykonawcy idą w górą o co najmniej kilkanaście procent. W rezultacie rośnie liczba przypadków, gdy firmy budowlane rezygnują z zawarcia umowy. Niektóre decydują się nawet na zejście z placu budowy już po rozpoczęciu prac.”[15]

I to właśnie kumulacja tych czynników złożyła się na problemy grupy Astaldi w Polsce, wzrost cen materiałów oraz brak waloryzacji cen kontraktów, których wycena budziła wiele kontrowersji.

Dodatkowo firma obciążona została przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad karami na około 5 mln zł, a kolejne na około 37 mln zł są rozpatrywane.

5. Wpływ ryzyka na inne firmy/państwa/rynek

Utrata płynności finansowej przez firmę Astaldi spowodowana złym oszacowaniem ryzyka wpłynęła mocno na polski rynek budowlany.

Spółka odstąpiła od dwóch umów z PKP PLK, a realizowane kontrakty drogowe są znacznie spowolnione co generuje kolejne kary finansowe za opóźnienia.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przejęła zobowiązania Astaldi wobec firm podwykonawczych. Jak informuje na swojej stronie serwis Money.pl, na początku listopada 2018 roku GDDKiA wypłaciło 36,7 mln zł zaległości wobec podwykonawców na sześciu różnych kontraktach firmy. Łączna kwota roszczeń wynosi 111 mln zł. Zaległości te są potrącane z wynagrodzenia Astaldi.[16]

Gorzej sytuacja wygląda na kontraktach kolejowych. Spółka nie wypłacała wynagrodzeń od czerwca 2018 roku, a część podwykonawców wykonywała prace droższe niż zgłoszone do zamawiającego. Aby uratować sytuację i kontynuować prace PKP PLK zdecydowało się powierzyć je spółkom od siebie zależnym. [17]

Z uwagi na trudną sytuację materialną podwykonawcy zdecydowali się na protest i 6 grudnia 2018 roku zablokowali przejazd w Parzniewie pod Warszawą. Chcieli w ten sposób przyspieszyć wypłaty należnych im wynagrodzeń przez PKP PLK. [18]

6. Jak firma zachowała się w obliczu ryzyka

Astaldi broni się przed upadłością próbując sprzedać koncesję w Turcji oraz składając wniosek o wszczęcie postępowania w oparciu o włoskie prawo upadłościowe, które ochroni ją przed wierzycielami, zaciągnęła tę pożyczkę pomostową. Firma wydała oświadczenie, że nie będzie w stanie zrealizować założeń na lata 2018-2022, a agencja ratingowa Fitch obniżyła jej ocenę z CCC do C.[19]

7. Czy firma prowadzi politykę zarządzania ryzykiem

Według informacji zamieszonych na swojej stronie grupa Astaldi poważnie podchodzi do tematu zarządzania ryzykiem. Decyzje podejmowane przez spółkę oparte są na wykorzystywaniu możliwości biznesowych, a jednocześnie zabezpieczeniu wartości.

W związku z powyższym, jak i dostosowując się do Kodeksu Postępowania Włoskiej Giełdy Papierów Wartościowych w 2010 roku w firmie został utworzony Departament Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym, który pełni funkcję doradczą.

Spółka wdrożyła model zarządzania ryzykiem korporacyjnym (ERM), którego celem jest standaryzacja i wzmocnienie kultury ryzyka, a także usystematyzowanie metod analizy, oceny i zarządzania ryzykiem na różnych polach (przedsiębiorstwo, kraj, umowa).

Model ten daje przewagę konkurencyjną ponieważ dzięki analizie czynników ryzyka i ich ocenie, pozwala na świadome podejmowanie ryzyka i łagodzenie ewentualnych negatywnych konsekwencji.

Dnia 9 marca 2016 roku Rada Dyrektorów zatwierdziła pierwszą deklarację dotyczącą podejścia do ryzyka. Są w niej opisane trzy podstawowe składowe: kategorie najwyższego ryzyka, apetyt na ryzyko, tolerancja ryzyka.

Kategorie najwyższego ryzyka to: finanse, polityka, konsorcja, zasoby ludzkie, społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa.

Apetyt na ryzyko to poziom ryzyka, które firma jest w stanie podjąć w ramach swojej działalności.

Tolerancja ryzyka to maksymalna wartość ryzyka, którą firma jest technicznie w stanie przyjąć pokonując apetyt na ryzyko.

Tak zdefiniowane pojęcia pozwalają na zbudowanie strategicznych ram działalności i dostosowywanie zarządzania ryzykiem do zmian na rynku.

Zastosowanie tego systemu pokazuje akcjonariuszom i interesariuszom, że grupa Astaldi ma dobry ład korporacyjny i aktywnie zarządza ryzykiem.[20]

8. Przyszłość firmy

W lutym 2019 roku największa firma budowlana na włoskim rynku, Salini Impregilo, złożyła ofertę przejęcia 65% udziałów Astaldi za łączną kwotę 225 mln euro. Firma przyjęła propozycję i złożyła plan restrukturyzacji.[21]

Spółka Astaldi nieustannie zmaga się z postępowaniami sądowymi i karami za niedotrzymanie warunków kontraktowych. Kolejnym postępowaniem może być pozew wniesiony przez władze Świnoujścia, która chce odzyskać 9 tysięcy złotych wydanych na gadżety z okazji podpisania umowy z wykonawcą. Umowa dotyczyła budowy tunelu pod Świnną, a od której firma odstąpiła. [22]

Jednakże władze grupy podkreślają, że pozostanie na polskim rynku traktują priorytetowo, a rozpoczęte budowy zamierzają ukończyć.[23]

---

[1] ASTALDI: RESOLUTIONS PASSED BY THE BOARD OF DIRECTORS  https://www.astaldi.com/  09.04.2019

[2] https://www.astaldi.com/en/group/glance 09.04.2019

[3] https://www.astaldi.com/en/business/projects/puerto-cabello-la-encrucijada-railway?backto=369 14.04.2019

[4] https://www.astaldi.com/en/business/projects/chaguaramas-cabruta-railway?backto=369 14.04.2019

[5] https://www.newsweek.pl/swiat/polityka/socjalizm-ostatecznie-polegl-w-wenezueli-ale-na-ulicach-trwaja-walki/kedl39t 14.04.2019

[6] https://www.newsweek.pl/swiat/polityka/socjalizm-ostatecznie-polegl-w-wenezueli-ale-na-ulicach-trwaja-walki/kedl39t 14.04.2019

[7] https://strefainwestorow.pl/artykuly/surowce/20190221/kryzys-wenezuela 14.04.2019

[8] https://strefainwestorow.pl/artykuly/surowce/20190221/kryzys-wenezuela 14.04.2019

[9] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Wenezuela-uznana-za-bankruta-Jest-decyzja-ISDA-7556736.html

[10] http://wyborcza.pl/7,155287,23994855,astaldi-na-krawedzi-bankructwa-wlosi-opuscili-juz-dwie-inwestycje.html?disableRedirects=true 20.03.2019

[11] https://inzynieria.com/wpis-branzy/wiadomosci/5/48012,astaldi-wybuduje-80-km-autostrady-w-turcji 14.04.2019

[12] https://polskatimes.pl/dlaczego-turcja-spada-w-gospodarcza-otchlan/ar/13343031 15.04.2019

[13] https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/astaldi-potwierdza-zerwanie-umow-na-7-i-e59-wysokie-ceny-i-brak-wsparcia-88876.html 15.04.2019

[14] https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi/wloskie-firmy-chca-12-mld-zl-gddkia-gotowa-na-kazdy-scenariusz-66187.html

[15] https://www.rp.pl/Widziane-z-regionu/311199985-Rosnace-koszty-hamuja-inwestycje.html 15.04.2019

[16] https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/gddkia-splaca-podwykonawcow-astaldi-prace-w,224,0,2423008.html 19.04.2019

[17] https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/astaldi-zalega-podwykonawcom-wiec-placi,176,0,2420400.html 19.04.2019

[18] https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/jutro-kolejny-protest-podwykonawcow-astaldi-89883.html 19.04.2019

[19] https://www.msn.com/pl-pl/finanse/firmy/astaldi-schodzi-z-dw%C3%B3ch-plac%C3%B3w-budowy-w-polsce-ucieka-przed-bankructwem/ar-BBNPxWH

[20] https://www.astaldi.com/en/business/risk-management 19.04.2019

[21] https://budownictwo.wnp.pl/salini-chce-przejac-astaldi,339889_1_0_0.html

[22] https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-swinoujscie-chce-pozwac-astaldi-za-gadzety,nId,2902529 19.04.2019

[23] https://budownictwo.wnp.pl/spiecie-miedzy-astaldi-a-gddkia-wlosi-wyrazaja-glebokie-ubolewanie,341206_1_0_1.html 09.04.2019