środa, 7 sierpnia 2019

Trakcja PRKiI - studium przypadku


1.  Krótka historia firmy
Spółka Trakcja PRKiI S.A. jest jedną z największych firm budowlanych w Polsce w sektorze energetyki i budownictwa infrastrukturalnego. Działalność spółki polega na projektowaniu i budowie infrastruktury kolejowej, drogowej, obiektów kubaturowych. Jej głównym klientem, aż 90% zamówień, jest PKP Polskie Linie Kolejowe.
W 2009 roku Trakcja przejęła firmę PRK 7 S.A. , a w 2011 roku Tiltra Group, a tym samym rozszerzyła swoją działalność i zwiększyła konkurencyjność na rynku.[1]
W skład grupy wchodzi m.in. spółka AB Kauno titai, która specjalizuje się w budownictwie drogowym i działa na terenie Litwy.[2]

2. Analiza sytuacji finansowej

Rysunek 1. Notowania akcji spółki Trakcja PRKiI  na giełdzie


Źródło: https://www.bankier.pl/inwestowanie/profile/quote.html?symbol=TRAKCJA, 10.06.2019

Na powyższym wykresie widać, że w rozpatrywanym 5-letnim okresie (od czerwca 2014 roku do czerwca 2019 roku) ceny akcji spółki Trakcja PRKiI osiągnęły najwyższą wartość 22 lutego 2017 roku i były warte 18,76 zł za akcję, natomiast najniższą wartość osiągnęły 6 czerwca 2019 roku i były warte 1,54 zł za akcję. Na dzień 10 czerwca 2019 roku cena jednej akcji firmy Trakcja PRKiI wynosiła 2,085 zł.

Poniżej zaprezentowane są przychody Trakcji PRKiI.

Tabela 1. Wyniki finansowe Spółki Trakcja PRKiI – dane w tys. PLN
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
Przychody ze sprzedaży
2 143 586
1 345 757
1 674 984
1 601 674
1 329 180
1 381 173
 1374 291
1 560 648
Techniczny koszt wytworzenia produkcji sprzedanej
2 048 744
1 302 849
1 566 643
1 399 546
1 163 047
1 233 007
1 280 956
1 644 890
Koszty sprzedaży
8 443
7 519
7 366
5 591
6 156
6 261
5 430
5 936
Koszty ogólnego zarządu
72 530
52 690
51 683
66 597
71 106
61 170
50 991
58 329
Zysk ze sprzedaży
13 869
-17 301
49 292
129 940
88 871
80 735
36 914
-148 507
Pozostałe przychody operacyjne
123 399
3 207
15 608
5 096
7 872
3 371
4 872
33 872
Pozostałe koszty operacyjne
7 834
7 989
14 402
49 192
20 017
10 314
3 668
2 457
Zysk operacyjny (EBIT)
129 434
-22 083
50 498
85 844
76 726
73 792
38 118
-117 092
Przychody finansowe
4 547
7 891
3 196
1 896
7 461
4 525
5 888
4 153
Pozostałe przychody (koszty)
59 162
34 814
20 719
18 926
11 503
10 986
10 879
14 465
Zysk z działalności gospodarczej
74 786
-3 857
32 975
68 814
72 684
67 331
33 127
-127 404
Wynik zdarzeń nadzwyczajnych
0
0
0
0
0
0
0
0
Zysk przed opodatkowaniem
74 786
-3 857
32 975
68 814
72 684
67 331
33 127
-127 404
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej
0
0
0
0
0
0
0
0
Zysk netto
62 969
-14 896
37 916
50 391
51 758
56 332
32 043
-110 172
Zysk netto akcjonariuszy jednostki dominującej
109 417
-14 306
37 706
49 537
50 203
54 685
31 429
-111 006

Źródło: https://www.biznesradar.pl/raporty-finansowe-rachunek-zyskow-i-strat/TRAKCJA, 10.06.2019

Analizując powyższą tabelę widać, że rok 2018 był dla Trakcji wyjątkowo niekorzystny i został zakończony ze stratą prawie 111 mln zł. Ostatnią stratę spółka poniosła w roku 2012, a od tego czasu jej zyski rosły, aż do roku 2017, kiedy to zaczęły się obniżać.
Przychody ze sprzedaży w 2018 roku były najwyższe od trzech lat, mimo to spółka odnotowała stratę.

3. Typ ryzyka
Spółka Trakcja identyfikuje trzy główne typy ryzyka w swojej działalności, są to ryzyko branżowe, związane z konkurencją oraz finansowaniem modernizacji infrastruktury w Polsce i na Litwie, ryzyko realizacji kontraktów, związane z ryzykiem prawnym, cenowym, podwykonawczym, pogodowym, niedoszacowania kosztów, itp oraz ryzyko finansowe, związane z płynnością i umowami finansowymi.[3]

4. Dokładny opis co wpłynęło na taką sytuację
Na początku maja 2018 roku wartość akcji Trakcji obniżyła się o 1/3, stało się to w ciągu zaledwie trzech sesji. Po tych przecenach spółka opublikowała raport dotyczący jej wyników finansowych za I kwartał 2018 roku. Firma zanotowała stratę na poziomie 23 mln złotych netto, a co ważniejsze rok 2017 zakończyła z zyskiem 31 mln złotych. [4]
„Czynniki, które miały najistotniejszy wpływ na poziom przychodów ze sprzedaży oraz wyniki I kwartału 2018 roku, to charakterystyczna dla podmiotów działających w branży budowlanej sezonowość sprzedaży, która cechuje się znacznie niższym poziomem uzyskiwanych przychodów w I kwartale roku i generowaniem znacznej części przychodów ze sprzedaży w drugiej połowie roku kalendarzowego. Ponadto w okresie I kwartału 2018 roku Trakcja PRKiI rozliczała kontrakty pozyskane w latach ubiegłych, w trudnym okresie ofertowym dla branży i w związku z tym realizowane na niskiej rentowności. Na prezentowane […] wyniki I kwartału 2018 roku miał również wpływ nadzwyczajny wzrost cen materiałów budownictwa infrastrukturalnego, usług podwykonawczych i kosztów płac. […] Trakcja PRKiI ponosi także koszty związane z dywersyfikacją działalności na rynku energetyki zawodowej i ponownym wejściem w segment tramwajowy (rynek miejski). Ponadto Trakcja PRKiI kontynuuje przygotowanie działalności na rynkach zagranicznych, na których wybrane programy inwestycyjne sięgają 2030 roku, Na wyniki uzyskane przez grupę miała także wpływ zmiana struktury portfela zamówień spółek litewskich.”[5]
Po 9 miesiącach 2018 roku strata netto grupy Trakcja wynosiła 13,5 mln zł. Prezes zarządu pan Marcin Lewandowski jako główny powód tej sytuacji podawał sytuację na rynku litewskim, gdzie miał miejsce przestój w ogłaszaniu dużych przetargów.[6]


W październiku 2015 roku Trakcja PRKiI wraz z konsorcjantem Przedsiębiorstwo Usług Technicznych INTERCOR Sp. Z o.o. podpisała umowę na projekt i budowę drogi ekspresowej S-5 na odcinku od węzła „Szubin” (z węzłem) do węzła „Jaroszewo” (z węzłem) o długości około 19,3 km. Prace miały zakończyć się w 2019 roku.[7]
Od momentu podpisania umowy, na etapie projektowania z konsorcjum współpracowała firma budowlana „Gotowski” z Bydgoszczy. W czerwcu 2017 roku kiedy to rozpoczęto prace budowlane spółka Gotowski zajęła się pracami związanymi z budową obiektów inżynierskich tj. wiadukty, mosty i przejścia dla zwierząt. Tempo prac było tak duże, że roboty inżynierskie na tym odcinku miały największe zaawansowanie z wszystkich siedmiu realizowanych odcinków. Jednakże opóźnienia w reszcie prac na kontrakcie w postaci braku nasypów oraz braku dróg dojazdowych  wstrzymały prace Gotowskiego. Prezes firmy Marek Gotowski uważa, że spółka była rzetelnie przygotowana do wykonania swojego zakresu prac, zarówno pod względem kadrowym jak i technicznym i surowcowym. Rozmowy pomiędzy Trakcją, a Gotowskim nie przyniosły zadowalających rezultatów, w związku z czym spółka Gotowski zdecydowała się zakończyć współpracę. Swoją decyzję argumentuje brakiem możliwości wykonywania prac zgodnie z ustalonym harmonogramem i wini za to spółkę Trakcja PRKil. Dodatkowo żąda od Trakcji 27 mln złotych w ramach roszczenia za opóźnienia w przekazywaniu frontów robót.[8]
W kwietniu 2017 roku firma Trakcja PRKiI podpisała umowę z Zarządem Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy na przebudowę drogi ze Stolna do Wąbrzeźna. Droga miała być oddana do użytku w połowie 2018 roku. Na początku kwietnia 2019 roku, czyli po 2 latach trwania kontraktu zaawansowanie robót wynosiło 31%. Zamawiający stoi na stanowisku, że nie zamierza dopłacać do błędów wykonawcy, który źle skalkulował ceny materiałów budowlanych lub procesy technologiczne.[9]
Pod koniec kwietnia 2019 roku ZDW w Bydgoszczy zerwał umowę z Trakcją, argumentując swoją decyzję nieharmonogramowym wykonywaniem prac przez wykonawcę, przerwaniem wykonywania prac i nie wznowienie prac po zimie. Ponadto ZDW ujawniło informację, że Trakcja wystąpiła o wydłużenie terminu wykonania robót o kolejne dwa lata.[10]
Trakcja natomiast uważała, że rozwiązanie umowy jest nie skuteczne. Wymieniła szereg przyczyn, które według niej świadczą o braku winy po stronie spółki. Są to między innymi nieaktualna prognoza ruchu, nieaktualna dokumentacja, nieaktualne wytyczne dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych oraz nieaktualny katalog typowych konstrukcji podatnych i półsztywnych. Dokumenty wymienione powyżej zostały zaktualizowane przez spółkę, która też wykonała szereg robót dodatkowych, ale nie otrzymała za nie zapłaty. Pomimo tego Trakcja wyraziła chęć podjęcia rozmów z ZDW, aby kontrakt jednak dokończyć.[11]
Rozmowy zakończyły się fiaskiem i pod koniec maja 2019 roku konsorcjum spółek Trakcja PRKiI, Przedsiębiorstwo Ulic i Mostów oraz AB Kauno Tilai odstąpiło od umowy z Zarządem Dróg Wojewódzkich, jednocześnie informując, że zamierza ubiegać się o zapłatę kar umownych w wysokości ponad 8 milionów złotych oraz wypłatę zaległego wynagrodzenia w wysokości co najmniej 11 milionów złotych brutto.[12]

5. Wpływ ryzyka na inne firmy/państwa/na rynek
„Droga ekspresowa S5 to jedna z największych inwestycji realizowanych w kraju. Trasa biegnąca z południa w kierunku północnym spinać będzie cztery wielkie aglomeracje: Wrocław, Poznań, Bydgoszcz oraz Gdańsk, stając się tym samym jedną z głównych dróg o podstawowym charakterze dla gospodarki kraju. Droga S5 przebiegać będzie od autostrady A1 w Nowych Marzach koło Grudziądza do Mielna na granicy z Wielkopolską”[13]
Zgodnie z informacją podaną przez GDDKiA, zaangażowanie rzeczowe robót na miesiąc luty 2019 roku dla spółki Trakcja PRKiI wynosiło 58,3%. [14]
Jednak już rok temu, w połowie czerwca 2018 roku, wiadomo było, że droga S5 nie zostanie ukończona w terminie. Wszyscy wykonawcy siedmiu odcinków zgłosili wnioski o przedłużenie terminu zakończenia robót. Przy tak wielu firmach wykonawczych nie trudno i chaos i brak koordynacji prac. Opóźnienie jednego wykonawcy generuje efekt domina i opóźnienia u kolejnych wykonawców.[15]
Tak też stało się na odcinku wykonywanym przez firmę Trakcja. Opóźnienia przy różnych zakresach robót spowodowały nie udostępnienie frontu robót ich podwykonawcy w zakresie obiektów inżynierskich firmie Gotowski. Gotowski, uważa że całkowitą winę w tym zakresie ponosi ich zleceniodawca.[16]
„W związku z brakiem możliwości prowadzenia robót zgodnie z harmonogramem z winy Trakcja PRKiI S.A., firma „Gotowski” zakończyła prace przy budowie obiektów inżynierskich na odcinku Szubin – Żnin na trasie S5. W najbliższych tygodniach przy udziale Inwestora – GDDKiA przeprowadzona będzie inwentaryzacja zrealizowanego zakresu robót i zabezpieczanie placów budowy. Jednocześnie firma „Gotowski” wystąpiła z roszczeniem za opóźnienia w przekazywaniu frontów robót wobec firmy Trakcja PRKil S.A na kwotę 27 mln zł – brzmi komunikat bydgoskiej firmy.”[17]

Opóźnienia w pracach tak na S5 jak i na drodze wojewódzkiej 548 Stolno – Wąbrzeźno daje się głownie we znaki kierowcom i okolicznym mieszkańcom. „Cierpimy na tym my, mieszkańcy. To my borykamy się z problemami wynikającymi z obecnego stanu drogi na co dzień, nie ci co ją remontują ani ci co remont zlecili tej firmie”[18] mówi mieszkaniec gminy Lisewo.
Brak porozumienia pomiędzy Trakcją, a ZDW w Bydgoszczy doprowadził do zerwania umowy co znacząco wydłuży czas ukończenia inwestycji, a dodatkowo będzie generowało kolejne koszty, które poniosą podatnicy.
Brak udostępnienia frontów robót na S5 firmie Gotowski, spowodowało problemy dla tejże firmy, która w efekcie musiała organizować wykorzystanie gotowego potencjału na innych zadaniach.[19]

6. Jak firma zachowała się w obliczu ryzyka
Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej spółki Trakcja PRKiI w dniu 26.04.2019 r. zarząd powziął informację o sprzedaży spółki UAB Pletros investicijos z siedzibą na Litwie przez spółkę AB Kauno Tiltai, która to jest częścią grupy kapitałowej Trakcja. Transakcja ta ma między innymi wpłynąć na zmniejszenie zadłużenia grupy. Przekazanie praw własności ma nastąpić nie później niż do 31.08.2019 r.[20]

W dniu 13 czerwca 2019 roku,  zarząd spółki Trakcja PRKiI poinformował o uzyskaniu finansowania pomostowego, w celu zapewnienia ciągłości działalności, w następujących kwotach:
- 31 000 000,00  PLN kredytu obrotowego,
- 33 000 000,00 PLN linii gwarancyjnych,
- 70 318 725,62 PLN linii gwarancyjnych z Bilateralnych Linii Gwarancyjnych
- 20 000 000,00 PLN pożyczki.
Wierzytelności będą zabezpieczone m.in. hipoteką na nieruchomości, zastawem na udziałach/akcjach posiadanych przez spółkę, zastawem na zapasach, zastawem na rachunku spółki, dobrowolnym poddaniem się egzekucji.[21]

7. Czy firma prowadzi politykę zarządzania ryzykiem
„Grupa zarządza ryzykiem finansowym poprzez identyfikowanie, monitorowanie, raportowanie jego czynników, co ma na celu ograniczenie niekorzystnego wpływu czynników ryzyka walutowego na przepływy pieniężne oraz wynik ekonomiczny Grupy.”[22]

Tabela 2. Identyfikacja ryzyk finansowych Spółki Trakcja PRKiI
Rodzaj ryzyka
Ekspozycja
Pomiar ryzyka
Zarządzanie/Zabezpieczenie
RYZYKO RYNKOWE
Zmiana kursów walutowych
-ekonomiczna ekspozycja walutowa wynikająca z wpływów pomniejszonych o wydatki indeksowane do lub denominowane w walucie innej niż waluta funkcjonalna;
- ekspozycja walutowa wynikająca z inwestycji bądź uprawdopodobnionych zobowiązań i należności w walutach obcych;
- bilansowa ekspozycja walutowa wynikająca z denominowanych w walutach obcych aktywów i pasywów
W oparciu o planowane przepływy pieniężne.











W oparciu o analizy pozycji bilansowych.
Polityka zarządzania ryzykiem rynkowym oraz strategie zabezpieczające, które określają zasady pomiary poszczególnych ekspozycji, parametry i horyzont czasowy zabezpieczania danego ryzyka oraz stosowane instrumenty zabezpieczające.
Zmiana stóp procentowych
Ekspozycja wynikająca z posiadanych aktywów oraz pasywów, dla których przychody oraz koszty odsetkowe uzależnione są od zmiennych stóp procentowych.
W oparciu o udział w całości zadłużenia brutto pozycji, dla których koszty odsetkowe są uzależnione od zmiennych stóp procentowych.
Płynności
Ryzyko nieprzewidzianego niedoboru środków pieniężnych lub braku dostępu do źródeł finansowania zarówno w horyzoncie krótko jak i długoterminowym, prowadzące do przejściowej lub trwałej utraty zdolności do regulowania zobowiązań finansowych lub konieczności pozyskania finansowania na mniej korzystnych warunkach.
W oparciu o planowane przepływy pieniężne w horyzoncie krótko i długoterminowym
Polityka zarządzania płynnością, która określa zasady raportowania i konsolidacji płynności. Grupa prowadzi politykę dywersyfikacji źródeł finansowania oraz wykorzystuje zróżnicowane narzędzia dla efektywnego zarządzania płynnością.
Utraty środków pieniężnych i lokat
Ryzyko upadłości banków krajowych lub zagranicznych na rachunkach których są przechowywane lub w których lokowane są środki pieniężne.
Regularny przegląd wiarygodności kredytowej banków i wyznaczania limitów koncentracji środków. Zarządzanie w oparciu o zasady zarządzania nadwyżkami pieniężnymi, które określają możliwości przyznawania limitów dla poszczególnych banków ustalanych na podstawie m.in. ratingów oraz danych sprawozdawczych. Współpraca głównie z bankami kredytującymi.
Regularny przegląd wiarygodności kredytowej banków i wyznaczania limitów koncentracji środków. Zarządzanie w oparciu o zasady zarządzania nadwyżkami pieniężnymi, które określają możliwości przyznawania limitów dla poszczególnych banków ustalanych na podstawie m.in. ratingów oraz danych sprawozdawczych. Współpraca głównie z bankami kredytującymi.
Kredytowe
Ryzyko nieregulowania przez kontrahentów należności za dostarczone produkty i usługi związane z wiarygodnością kredytową klientów, z którymi zawierane są transakcje handlowe.
Analiza wiarygodności i wypłacalności kontrahentów.
Zarządzanie w oparciu o przyjęte procedury i politykę w zakresie zarządzania kredytem kupieckim i windykacją, w tym wyznaczania limitów i ustanawiania zabezpieczeń.
Źródło: „Skonsolidowany raport roczny grupy kapitałowej Trakcja za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2018 roku”, s.F-111-F-112, 16.06.2019

Odnośnie minimalizacji ryzyka realizacji kontraktów spółka „podejmuje odpowiednie działania mające na celu zminimalizowanie tych ryzyk np. poprzez wdrożenie nowoczesnego systemu zarządzania kontraktami, pozwalającego zarządzać budżetami i harmonogramami wielu dużych projektów realizowanych równocześnie w oparciu o szczegółowe dane jednostkowe realizowane w czasie rzeczywistym. Dodatkowo Grupa stale monitoruje ceny usług podwykonawców, aby podpisywane umowy miały dopasowane odpowiednio parametry dotyczące czasu trwania kontraktu oraz wartości umowy do sytuacji rynkowej. Dzięki inicjatywie wdrożenia systemu centralnych zakupów dla wszystkich realizowanych projektów i wszystkich jednostek organizacyjnych wsparcia, Grupa zamierza osiągnąć istotne i trwałe oszczędności kosztowe oraz zoptymalizować zakupy. Ponadto, długoletnia praktyka rynkowa pozwoliła Grupie Trakcja na wypracowanie technik zarządzania realizowanymi projektami, które zapewniają możliwości realizacji powierzonych spółkom z Grupy prac z dotrzymaniem założonych harmonogramów, przy jednoczesnym zachowaniu jakości i specjalnych wymagań inwestorów.”[23]

8. Przyszłość firmy
Zarząd spółki Trakcja odnosząc się do przyszłości często wymienia dywersyfikację działalności.  Prezes firmy, Marcin Lewandowski mówi o rozpoczęciu działalności w budownictwie  kubaturowym oraz rozwoju działalności na rynku energetycznym.
W 2018 roku spółka rozszerzyła swoją działalność na rynek niemiecki i zamierza pozyskać tam kolejne kontrakty.
Spółka upatruje również swojego rozwoju na rynkach krajów nadbałtyckich. Realizuje już kontrakty na Ukrainie oraz bierze udział w przetargach na Litwie i Łotwie.[24]
Również w 2018 roku w ramach dywersyfikacji Trakcja powróciła do inwestycji miejskich związanych z infrastrukturą tramwajową i trolejbusową. [25]


[3] Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej Trakcja i spółki Trakcja PRKiI S.A. w 2018 roku , s. 27-28, 10.05.2019
[17] Tamże
[22] „Skonsolidowany raport roczny grupy kapitałowej Trakcja za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2018 roku”, s.F-116, 16.06.2019
[23] „Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej Trakcja i spółki Trakcja PRKiI S.A. w 2018 roku”, s. 28, 16.06.2019
[25] „Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej Trakcja i spółki Trakcja PRKiI S.A. w 2018 roku”, s. 26, 16.06.2019

Autor: o

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Subskrybuj: Komentarze do posta (Atom)