Wskaźnik Big Maca

 Autor: Beata Rowińska

Wskaźnik Big Maca (Big Mac Index)

Jest to nieformalny wskaźnik pomiaru parytetu siły nabywczej. Czyli jest to specjalny wskaźnik, dzięki któremu możliwe jest poznanie, na ile dana waluta jest ceniona na świecie. Indeks ten pokazuje, po jakiej cenie zakupimy to samo dobro na różnych rynkach (przyrównując poszczególne wartości do jednego kursu). Indeks został wprowadzony 35 lat temu przez brytyjski tygodnik „The Economist”. Od tego czasu odświeżany jest regularnie, dwa razy do roku: w styczniu i w lipcu.[1]

Wskaźnik publikowany jest regularnie w wersji czystej (raw index) oraz skorygowanej o wskaźnik PKB na osobę (adjusted index).

Wskaźnik jest obliczany dla pięciu walut bazowych[2]. Oznacza to, że krajowe ceny tego samego produktu (Big Maca) przekładane są na każdą z niżej wymienionych walut i w ten sposób następuje ich porównanie:

ü  amerykańskiego dolara,

ü  chińskiego renminbi,

ü  japońskiego jena,

ü  brytyjskiego funta,

ü  unijnego euro.

Dlaczego BigMac

Powody wybrania amerykańskiego hamburgera na dobro porównywalne na całym świecie:

•  jest to produkt rozpowszechniony i stosunkowo standardowy (tak zwana macdonaldyzacja spowodowała, że restauracje sieci McDonald’s zostały otworzone niemal na całym świecie);
• w przypadku hamburgera nie odbywa się handel międzynarodowy, czyli żaden kraj nie sprzedaje drugiemu hamburgerów, lecz produkuje je sam. To zapobiega kształtowaniu się cen w oparciu o handel międzynarodowy. (to znaczy, że na cenę hamburgera w poszczególnych krajach, nie wpływa cena transportu dóbr między krajami czy cła importowe);
• tworzenie kanapki jest w oparciu o te same składniki niezależnie od kraju (co minimalizuje ryzyko zawyżenia lub zaniżenia cen kanapki z powodu różnych produktów składowych). 

Sposób Obliczenia

Za punkt odniesienia przyjęto cenę hamburgera Big Mac w sieci barów McDonald’s, z wyszczególnieniem na każde państwo.

Według reguły parytetu siły nabywczej podstawowe znaczenie dla określenia kursu danej waluty ma poziom cen w kraju i za granicą. Warunkiem porównywalności cen między różnymi krajami jest jednak uwzględnianie zestawu tych samych dóbr. Przy takich obliczeniach stosuje się tak zwane prawo jednej ceny. Opiera się ono na założeniu, że dane dobro w każdym z krajów kosztuje tyle samo. Różnice dotyczą natomiast odmiennych wartości przypisywanych konkretnym walutom.

W rzeczywistości jednak nie jest to prawda[3], różnice pomiędzy cenami tego samego dobra w innych krajach wynikają na przykład z różnic w zapotrzebowaniu na to konkretne dobro. Można powiedzieć, że cena dobra zależy w danym kraju od funkcji, jaką w nim pełni.

Przykład Obliczenia

cena Big Maca $3.57 w Stanach Zjednoczonych (np. z jednego sklepu)

cena Big Maca £2.29 w Wielkiej Brytanii (np. z jednego regionu)

1.    parytet siły nabywczej był $1.56 do £1, to jest $3.57/£2.29 = 1.56 ($/£) 2.    kurs wymiany $2.00 do £1 w danym momencie 3.    (2.00-1.56)/1.56 = 28% ( ( ($/£) - ($/£) ) / ($/£) = 1 ) 4.    rezultat: kurs wymiany funta został zawyżony w stosunku do dolara o 28%

 

Indeks bogactwa UBS

Bank UBS[4] wykorzystał powyższy indeks do obliczania czasu pracy potrzebnego do zakupu kanapki w największych miastach świata (średnie wynagrodzenia porównane z lokalnymi cenami Big Maca).

W 2012 roku liczba minut pracy potrzebna do zarobienia na jednego Big Maca w wybranych miastach wyniosła:

ü  Tokio – 9 min

ü  Nowy Jork, Hongkong – 10 min

ü  Chicago, Toronto, Los Angeles – 11min

ü  Sydney, Nikozja, Miami, Dubaj – 12 min

ü  Warszawa – 36 min (52. miejsce, między Pekinem a Bangkokiem)

ü  Kair – 67 min (69. miejsce)

ü  Nairobi – 84 min (72. miejsce)

Indeks Big Maca W Polsce

W lipcu 2014 kurs wymiany złotego w stosunku do dolara według wskaźnika Big Maca był zaniżony o 37,5 proc. (według wartości skorygowanej o wskaźnik PKB na osobę zaniżony o 6 proc.)

W Polsce Big Mac kosztuje 10,50 złotych, a w USA – 5,58 dolara. Obowiązujące kursy wymiany nie pozostawiają cienia wątpliwości – złotówka jest silnie niedoceniona na światowej giełdzie.

Względem euro złotówki wykazały niedowartościowanie na poziomie 43,4%. W przypadku funta brytyjskiego polska waluta jest zaniżona o 38,3%. Posługując się japońskim jenem, PLN wykazuje zaniżenie wartości na poziomie 29,4%. A w przypadku chińskiego yuana wynik ten wynosi 18,7%.[5]

 

Indeks Big Maca Na Świecie

 

Indeks Big Maca wyliczany jest na podstawie pięciu różnych walut. Jednak niezależnie od tego, na którą z walut się powołamy, w czołówce:
Najlepiej cenionych kursów znajduje się:	Najgorzej cenionych kursów znajduje się:
I.        Szwajcaria z frankiem szwajcarskim: 18,7% nadwyżki względem dolara;	I.        Rosja z rublem: -70,4% deficytu względem dolara
II.        Norwegia z koroną norweską: 5,0% nadwyżki względem dolara;	II.        Ukraina z hrywną: -65,2% deficytu względem dolara
III.        Szwecja z koroną szwedzką: 4,6% nadwyżki względem dolara.	III.        Turcja z lirą: -64,2% deficytu względem dolara

 

 

 

Ile Kosztuje Bigmac W Różnych Krajach Świata?

Najdroższy jest w Szwajcarii. Za jednego BigMaca w tym kraju zapłacimy aż 6,71 amerykańskiego dolara.

W Stanach Zjednoczonych jeden Big Mac kosztuje 5,67$, a w Brazylii 4,80$. Tanio kupimy kanapkę w Rosji bo za jednego BigMaca zapłacimy 2,20$ a w Indiach 2,65$. W Polsce za jedną kanapkę zapłacimy 2,90$.

Kurs amerykańskiego dolara do polskiego złotego wynosi na dzień 22 czerwiec 2020 roku 3,95. Oznacza to, że jednego dolara możemy kupić za 3,95 złotego. W USA jeden Big Mac kosztuje 5.67 dolarów, a w Polsce ok. 11 złotych, to by sugerowało, że parytet siły nabywczej wynosi 11/5.67 czyli 1.94. To by mogło sugerować, że kurs złotówki do dolara amerykańskiego jest zaniżony prawie dwukrotnie.[6]

Po skorygowaniu tych wartości o PKB na jednego mieszkańca, kurs złotówki jest zaniżony o 20,8% w stosunku do dolara.

Wady I Zalety Wskaźnika Big Mac

W praktyce są kraje, które importują wołowinę używaną do sporządzenia kanapki Big Mac (Islandia).

Są również kraje, które nie sprzedają wołowych burgerów w ogóle. W Indiach ze względu na religię, są dostępne tylko drobiowe burgery. Skład burgerów w praktyce również się różni pomiędzy krajami ze względu na różne upodobania kulinarne oraz przepisy dot. żywności.

Również się różni pomiędzy krajami.

W Stanach Zjednoczonych status hamburgera i restauracji McDonalds jest popularny, to powszechne jedzenie, natomiast w krajach azjatyckich raczej zachodnia ciekawostka i coś egzotycznego. To powoduje, że popyt na hamburgery jest różny, a co za tym idzie ceny hamburgerów Big Mac się mogą kształtować inaczej w różnych krajach.

Ze względu na inne czynniki (konkurencyjność) porównywanie cen hamburgerów marki McDonald′s nie stało się metodą powszechnie stosowaną, ale wyciągnięto z niej wiele ciekawych wniosków. Jeden z nich mówi o tym, że w  raporcie opublikowanym pod koniec lipca 2007 roku możemy wyczytać, że najtańszego hamburgera kupimy w Chinach.

 

Ile Big Maców Warta Jest Godzina Pracy?

Innym sposobem spojrzenia na Indeks Big Maca jest porównanie ceny hamburgera do minimalnej krajowej stawki na godzinę obowiązującej w danym kraju.

Niemiec czy Francuz pracujący za minimalną krajową w ciągu godziny zarobi na 2.4 kanapki Big Mac. Polak czy Hiszpan pracując na tych samych warukach zarobi na 1.3 Big Maca. To daje nam obraz różnic w sile nabywczej walut tych krajów.

Poniżej wykres przedstawiający, ile Big Maców może kupić pracownik zarabiający minimalną krajową za godzinę swojej pracy.

 

Big Mac Index A Inflacja

Obserwując zmieniające się ceny kanapki Big Mac możemy ocenić, jak się zmienia rzeczywista inflacja w danym kraju na przestrzeni czasu.

W 2011 roku The Economist stwierdziło, że Argentyna fałszowała oficjalne dane dotyczące inflacji. Wskaźnik Big Maca dla tego kraju wskazywał na istnienie 19% inflacji. Burgery Big Mac zdrożały w Argentynie o 19% podczas gdy oficjalna roczna inflacja podawana przez argentyński rząd wynosiła niemal dwa razy mniej – 10%.[7]

 

---

[1] Wskaźnik Big Maca – Wikipedia, wolna encyklopedia https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_Big_Maca

[2] Waluta bazowa – waluta wykorzystywana jako punkt odniesienia dla kursu walutowego lub prezentacji danych finansowych

[3] Prawo jednej ceny w największym stopniu spełnione jest dla złota.

[4]  UBS – szwajcarskie przedsiębiorstwo finansowe

[5] Indeks Big Maca – czym jest i jak działa? Sprawdź miejsce Polski na 2019  https://www.zadluzenia.com/indeks-big-mac/

[6] Big Mac Index - czym jest i o czym nas informuje? https://forexclub.pl/big-mac-index-czym-jest-i-o-czym-nas-informuje/

[7] Big Mac Index - czym jest i o czym nas informuje? https://forexclub.pl/big-mac-index-czym-jest-i-o-czym-nas-informuje/