Ryzykologia w postach

Ryzyko stanowi przedmiot rozważań wielu dziedzin nauk zarówno medycznych, społecznych, ekonomicznych, czy technologicznych. Jest elementem naszego życia codziennego i zawodowego. Można więc pokusić się o stwierdzenie, że jest ono kategorią wieloznaczną w zależności od użytego kontekstu jest wielorako precyzowane. Cytując za Słownikiem języka polskiego: ryzyko to przedsięwzięcie, którego wynik jest nieznany, zależny od przypadku[1]. 

W literaturze przedmiotu można spotykać wiele definicji ryzyka:

• możliwość osiągnięcia wyniku inwestycji innego niż oczekiwany[2];
• niebezpieczeństwo, związane z możliwością nieuzyskania zaplanowanych efektów lub poniesienia niezamierzonych strat[3];
• dodatkowy koszt lub nieoczekiwana strata[4];
• skala możliwych odchyleń między wartością rzeczywistą a oczekiwaną[5];
• możliwość odstępstwa od sytuacji założonej i tego konsekwencji będących następstwem nieoczekiwanych wydarzeń[6];
• możliwość niepowodzenia, a w szczególności możliwość zaistnienia zdarzeń niezależnych od działającego podmiotu, których nie może on dokładnie przewidzieć i nie może im zapobiec, a które przez zmniejszenie wyników użytecznych i/lub zwiększanie nakładów – odbierają działaniu zupełnie lub częściowo cechę skuteczności, korzystności lub ekonomiczności[7].

Powyższym definicjom ryzyka partnerują niepożądane skutki lub prawdopodobieństwo ich wystąpienia, które mogą negatywnie wpłynąć na przedsięwzięcie, mówią one o negatywnej koncepcji ryzyka gdyż zakładają możliwość wystąpienia straty, szkody czy po prostu niezrealizowania określonego celu działania[8]. Ryzyko pejoratywne odnosi się do każdego potencjalnego wydarzenia, które może spowodować zwiększenie kosztów inwestycji, opóźnić finalizację zamierzenia lub w inny sposób niekorzystnie rzutować na projekt. Należy podkreślić, iż ryzyko dla projektu to specyficzne wydarzenia, które pojawiając się mogą nie tylko utrudnić, ale również wstrzymać pomyślne zakończenie projektu[9]. Istnieje również neutralna koncepcja, która traktuje ryzyko z jednej strony jako zagrożenie, z drugiej zaś jako szansę czyli możliwość uzyskania efektu różniącego się od oczekiwanego[10]. 

[1] Słownik języka polskiego, IBIS Poznań, s. 411. 

[2] K. Jajuga: Wprowadzenie do inwestycji finansowych, CEDUR Warszawa 2009, s. 41. 

[3] Bijańska J., Wodarski K.: Risk management in the planning of development projects in the industrial enterprises, Metalurgija, 53, nr. 2, 2014, s. 276. 

[4] D. Michalski, B. Krysta, P. Lelątko: Zarządzanie ryzykiem na rynku energii elektrycznej, IDWE, Warszawa 2004, s.148. 

[5] A. Zachorowska: Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa, nr 8, 1996, s. 6. 

[6] D. Michalski: Ryzyko finansowe w systemie sterowania wynikami ekonomicznymi przedsiębiorstwa elektroenergetycznego, ATH Bielsko- Biała 2012, s.38.  

[7] T.T. Kaczmarek, Ryzyko i zarządzanie ryzykiem. Ujęcie interdyscyplinarne, Warszawa, Wydawnictwo Difin, 2005, s. 49. 

[8] K. Jajuga: Zarządzanie ryzykiem, PWN Warszawa 2007, s.13. 

[9] Analiza ryzyka w projektach, EUROPE DIRECT Białystok 2012, s. 17. 

[10] K. Jajuga: Zarządzanie ryzykiem, PWN Warszawa 2007, s.13.